تکمیل پرسشنامه در راستای  تحقق حقوق شهروندی است

 

حسين علي كرباسي  انتخابات شوراي شهر  آران و بيدگل

 

حسين علي كرباسي  انتخابات شوراي شهر  آران و بيدگل 

 

 

حدیثی از امام علی علیه السّلام:با خردمندان مشورت کن٬ تا از لغزش و پشیمانی در امان باشی.

شورای شهر به عنوان یکی از نهادهای مدیریت شهری ایران با نقش پر رنگ در اداره شهرها و شکل گیری آن، نقطه عطفی در مدیریت مشارکتی می باشد . در واقع این نهاد مدنی متشکل از نمایندگان منتخب شهروندان بوده و اداره همه جانبه امور شهر توسط سازمان های مسئول را هدایت و نظارت می کند. از این رو می توان اشاره کرد که میزان موفقیت شورای شهر در انجام وظائف و بسط محدوده اختیاراتش است و از طرفی نیز عملکرد خود شورای شهر می تواند عاملی کارا در جهت تحقق مدنیت جامعه شهری باشد. حال یکی از ثمرات بزرگ انقلاب با شکوه ایران در دهه های اخیر شکل گیری شوراهای اسلامی شهر و روستا بوده که توسط رأی مردم تعیین می شود. این پرسشنامه به کاندیداهای  پنجمین شورای شهر آران و بیدگل کمک می کند تا بتوان مشارکت عموم مردم را در  برای تبیین و ترسیم نقشه  فرهنگی  اجتماعی  شهر مشخص کند  ونیز  ما را  در راستای سیاستهای دولت  و مجلس برای منطقه و فرا منطقه تو.سعه و آبادانی و برای حفظ سبک زندگی  متناسب  شهرماندر کویر  چه  باید کنیم ؟ یاری می دهد.لذا  نخست  کار ما یافتن داه های آماری در  شناسایی افرادی است که می خواهیم برای آنها کاری انجام دهیم! جه کسانی و چگونه قرار است خدمتگزار آنها باشیم ؟ماباید به داده ای  آمار ی دست پیدا کنیم ؟  و اگر وجود نداشت بطور  خوشه ای بدست آوریم ؟ و یکی از راههای آن همین پرسشنامه است. مثلاً  تعداد جوانان بیکار  ؛شرایط ویژه آنها و همینطور  درخصوص سالمندان و کودکان و زنان ازلحاظ سنی و تحصیلات و شغل ودرآمد  ......جزئیات را  داشته باشیم؟ لذا بجای برگه تبلیغات ، که حالت شعاری دارد  یک پرسشنامه  تهیه شده  تا مردم انتظارو ایده و آمال برای انتخاب کاندیداها چیست و آنچه در پرسشنامه آمده  به نوعی هم  برنامه چهارساله مارا مشخص می کند و هم به ما نوعی میثاق نامه است ؟ و یک داده آماری پر اهمیت  را به ما می دهد که در ترسیم نقشه چهارساله شورا جلو شعارگونه بودن کارها را از بین می بردو اگر نگاهی اجمالی به علل و عوامل عقب ماندگی کشورهای توسعه نیافته بیفکنیم به جرات می توان گفت یکی از علل و اصلی آن سلطه انسان های مستبد و بی کفایت و عدم بهره برداری از سازوکارهای عقل جمعی و مدیریت مشورتی است. .که اساس هر شور و مشورت هم همین است.

 

پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و ‏آله 

کسی که نهان و آشکار٬ و کردار و گفتارش تفاوتی نکند٬ به راستی امانتش را ادا و عبادتش را خالص کرده است.

-----------------------------------------------------------------------------------------

پرسشنامه( کاندیداهای  پنجمین شورای شهر آران و بیدگل)

 (1-                   2-            3-               4-               5-            6-               7-     

حسین علی کرباسی)

سن........    تحصیلات ...........    شغل.......    درآمد ..........      تاهل ...............    تعداد افراد خانوار .........  ساکن محله ............(اختیاری)

. ایمیل یا سایر ارتباط مجازی ( اختیاری)                                          و شماره تماس                                             ( اختیاری ) آیا در خانه        

1-شما در کدام منطقه شهر مان زندگی می کنید؟  منطقه 1                        منطقه 2

2- آیا اساساً به این تقسیم بندی اعتقاد دارید؟ آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

3- بعنوان یک شهروند  باید هرگونه طرح، ایده، انتقاد، پیشنهاد، تقدیر و یا گزارشی از عملکرد شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، و  واحد های وابسته به آنها وپیگیری از  ادارات و... به اطلاع مردم  برسد.

آری موافقم   (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

4- بعنوان یک شهروند  باید هرگونه کم کاری، عدم پاسخ گویی، اطاله رسیدگی به درخواست های مراجعان و مواردی از این قبیل توسط شوراها، شهرداری ها و....

آری موافقم   (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

5- بعنوان یک شهروند مشاهده هرگونه قانون شکنی، و یا عملکرد خلاف مقررات توسط شوراها، شهرداری ها و...به ثبت دفتر شورا  برای ارسیدگی و پیگیری در شورا خواهید رساند.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

6- بعنوان یک شهروند با مشاهده تخلفات مردمی مرتبط با مدیریت محلی از قبیل: آسیب رساندن به اموال عمومی، تخریب فضای سبز و تخریب بافت تاریخی و محیط زیست  ...برخورد جدی و قانونی باید انجام گیرد.                          آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

7-جلسه شورا بصورت باز و با حضور و پاسیخ و پرسش  خبرنگاران و مستمعین  و صاحب نظران و متخصصین علاقمند  باشد.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

8- برنامه بحث  بعدی جلسه شورا  مشخص و با روسا و مدیران و کارشناسان  ادارات مرتبط با موضوع باشد .

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

 

9- هر بند از مصوبات شورا  آرا تک تک اعضاء شورا با توضیحات آنان در سایت قرار گیرد .

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

10- با پیگیری در ایجاد فضای سبز کوچک  در هر محله و خیابان در مجاورت مساجد و حسینیه ها و... که  باعث آرامش درونی و رفع استرس ساکنین محلات بخصوص برای زنان و سالمندان باشد.  ونیز ایجاد ورزشگاه برای فوتبال ساحلی برای مسابقات جوانان  شهرستان وبرجسته کردن در سطح  کشوری  ..... آیا امکانات مناسب  شهری برای معلولین و  یا سالمندان وپیگیری ایجاد خانه های سلامت و امن  برای  زنان، کودکان و سالمندان در محلات و ... وجود دارد . وآیا نباید  برای فضاهای آسیب زا و ساخت و سازهایی که از نظر روانی، خشونت زا هستند و یا تاثیر بسزایی در افسرگی های مزمن و پنهان دارند فکری می شد ؟ اصولا روانشناسی معماری اسلامی  شهر ما تابحال جایی  در تصمیم گیران مدیران داشته است .نظر شما چیست؟

 

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

11- آشنایی شما با قوانین شورا و شهرداری و.. چگونه است؟

زیاد  (4)                       (3)              (2)              (1)         خیلی کم (0)

12- برمبناي اصل هفتم قانون اساسي، شوراهاي اسلامي شهر مي بايست بر عملکرد شهرداريها از قبيل طرحها و پروژه هاي عمراني نظارت مستمر داشته باشند؛ و بررسی شورا بر اساس مصوبه شهرداريها که پروژه هاي عمراني را به سه گروه راه و باند، ابينه و تاسيسات شهري تقسيم نموده است از سه گام نظارت قبل از اجرا، نظارت حين اجرا و نظارت بعد از اجرا مورد ارزيابي قرار می دهد. آیا به شما شهروند عزیز براي جمع آوري اطلاعات مورد نياز و بررسي نظرات و خواسته هاي نمونه هاي مورد بررسي از پرسشنامه  در هر گام استفاده شود.تا بر مبناي مطالعات ميداني پس از تجزيه و تحليل داده هاي حاصل از پرسشنامه ميزان عملکرد نظارتي شورا در پروژه ها مشخص و جهت ارتقا وضعيت نظارت  و با پيشنهادات مربوطه  برای آگاهی عموم ارايه گردد؟.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

13-یکی از راههای برون رفت از وضعیت فعلی در زمینه اقتصاد مقاومتی و اشتغال  بدلیل عدم وجود آب ؛ کشاورزی و صنعت  رونقی در خور انتظار نخواهیم داشت لذا  برای توسعه و آبادانی شهر  و ایجاد اشتغال پایدار  استفاده از رونق بالقوه  گردشگری  و صنایع دستی در  اقتصاد پایدار  شهرمان است . لذا زیر ساختارهای مورد نیاز  آن  مثل بازسازی و مرمت  ابنیه تاریخی شهر  و شناساندن و برجسته کردن  آن در سطح کشور و کاربردی کردن محلات تاریخی در گردشگری وپیگیری برای  ثبت درمیراث فرهنگی  ؛ پیگیری برای ثبت جهانی اکوتوریست مرنجاب  و استفاده از ظرفیت موجود درشهرهای اطراف کاشان قم و نطنز   بصورت برد برد  درایجاد راهها در انتقال و  حمل و نقل و در جلب و جذب تورست و توافق های چند جانبه؛ یا جلب توریست  مثل  میدانی یزرگ مفرش با سنگرزیزه به نقشه قالی که در گوگل مپ دیده شود   نظر شما چیست؟

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

14- ایجاد سازوکاری مناسب در طراحی فضاهای عمومی و مبلمان شهری برای اجرای برنامه جامع متناسب برای همه شهروندان و ایجاد تسهیلات لازم برای استفاده توامان حمل و نقل عمومی و شخصی و ایجاد حمل و نقل عمومی متناسب برای عموم شهروندان، به منظور ایجاد فضای مناسب برای جابجایی و تردد اقشارآسیب پذیر جامعه از جمله  سالمندان، معلولان، کودکان،زنان باردار و زنان صاحب کودک  آیا نباید در دستور برنامه های شورای شهر قرار گیرد؟.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

      

نوشته شده توسط کرباسی ها در دوشنبه هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۶ |

تکمیل پرسشنامه در راستای  تحقق حقوق شهروندی است

حدیثی از امام علی علیه السّلام:با خردمندان مشورت کن٬ تا از لغزش و پشیمانی در امان باشی.

شورای شهر به عنوان یکی از نهادهای مدیریت شهری ایران با نقش پر رنگ در اداره شهرها و شکل گیری آن، نقطه عطفی در مدیریت مشارکتی می باشد . در واقع این نهاد مدنی متشکل از نمایندگان منتخب شهروندان بوده و اداره همه جانبه امور شهر توسط سازمان های مسئول را هدایت و نظارت می کند. از این رو می توان اشاره کرد که میزان موفقیت شورای شهر در انجام وظائف و بسط محدوده اختیاراتش است و از طرفی نیز عملکرد خود شورای شهر می تواند عاملی کارا در جهت تحقق مدنیت جامعه شهری باشد. حال یکی از ثمرات بزرگ انقلاب با شکوه ایران در دهه های اخیر شکل گیری شوراهای اسلامی شهر و روستا بوده که توسط رأی مردم تعیین می شود. این پرسشنامه به کاندیداهای  پنجمین شورای شهر آران و بیدگل کمک می کند تا بتوان مشارکت عموم مردم را در  برای تبیین و ترسیم نقشه  فرهنگی  اجتماعی  شهر مشخص کند  ونیز  ما را  در راستای سیاستهای دولت  و مجلس برای منطقه و فرا منطقه تو.سعه و آبادانی و برای حفظ سبک زندگی  متناسب  شهرماندر کویر  چه  باید کنیم ؟ یاری می دهد.لذا  نخست  کار ما یافتن داه های آماری در  شناسایی افرادی است که می خواهیم برای آنها کاری انجام دهیم! جه کسانی و چگونه قرار است خدمتگزار آنها باشیم ؟ماباید به داده ای  آمار ی دست پیدا کنیم ؟  و اگر وجود نداشت بطور  خوشه ای بدست آوریم ؟ و یکی از راههای آن همین پرسشنامه است. مثلاً  تعداد جوانان بیکار  ؛شرایط ویژه آنها و همینطور  درخصوص سالمندان و کودکان و زنان ازلحاظ سنی و تحصیلات و شغل ودرآمد  ......جزئیات را  داشته باشیم؟ لذا بجای برگه تبلیغات ، که حالت شعاری دارد  یک پرسشنامه  تهیه شده  تا مردم انتظارو ایده و آمال برای انتخاب کاندیداها چیست و آنچه در پرسشنامه آمده  به نوعی هم  برنامه چهارساله مارا مشخص می کند و هم به ما نوعی میثاق نامه است ؟ و یک داده آماری پر اهمیت  را به ما می دهد که در ترسیم نقشه چهارساله شورا جلو شعارگونه بودن کارها را از بین می بردو اگر نگاهی اجمالی به علل و عوامل عقب ماندگی کشورهای توسعه نیافته بیفکنیم به جرات می توان گفت یکی از علل و اصلی آن سلطه انسان های مستبد و بی کفایت و عدم بهره برداری از سازوکارهای عقل جمعی و مدیریت مشورتی است. .که اساس هر شور و مشورت هم همین است.

 

پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و ‏آله 

کسی که نهان و آشکار٬ و کردار و گفتارش تفاوتی نکند٬ به راستی امانتش را ادا و عبادتش را خالص کرده است.

-----------------------------------------------------------------------------------------

پرسشنامه( کاندیداهای  پنجمین شورای شهر آران و بیدگل)

 (1-                   2-            3-               4-               5-            6-               7-     

حسین علی کرباسی)

سن........    تحصیلات ...........    شغل.......    درآمد ..........      تاهل ...............    تعداد افراد خانوار .........  ساکن محله ............(اختیاری)

. ایمیل یا سایر ارتباط مجازی ( اختیاری)                                          و شماره تماس                                             ( اختیاری ) آیا در خانه        

1-شما در کدام منطقه شهر مان زندگی می کنید؟  منطقه 1                        منطقه 2

2- آیا اساساً به این تقسیم بندی اعتقاد دارید؟ آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

3- بعنوان یک شهروند  باید هرگونه طرح، ایده، انتقاد، پیشنهاد، تقدیر و یا گزارشی از عملکرد شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، و  واحد های وابسته به آنها وپیگیری از  ادارات و... به اطلاع مردم  برسد.

آری موافقم   (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

4- بعنوان یک شهروند  باید هرگونه کم کاری، عدم پاسخ گویی، اطاله رسیدگی به درخواست های مراجعان و مواردی از این قبیل توسط شوراها، شهرداری ها و....

آری موافقم   (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

5- بعنوان یک شهروند مشاهده هرگونه قانون شکنی، و یا عملکرد خلاف مقررات توسط شوراها، شهرداری ها و...به ثبت دفتر شورا  برای ارسیدگی و پیگیری در شورا خواهید رساند.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

6- بعنوان یک شهروند با مشاهده تخلفات مردمی مرتبط با مدیریت محلی از قبیل: آسیب رساندن به اموال عمومی، تخریب فضای سبز و تخریب بافت تاریخی و محیط زیست  ...برخورد جدی و قانونی باید انجام گیرد.                          آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

7-جلسه شورا بصورت باز و با حضور و پاسیخ و پرسش  خبرنگاران و مستمعین  و صاحب نظران و متخصصین علاقمند  باشد.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

8- برنامه بحث  بعدی جلسه شورا  مشخص و با روسا و مدیران و کارشناسان  ادارات مرتبط با موضوع باشد .

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

 

9- هر بند از مصوبات شورا  آرا تک تک اعضاء شورا با توضیحات آنان در سایت قرار گیرد .

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

10- با پیگیری در ایجاد فضای سبز کوچک  در هر محله و خیابان در مجاورت مساجد و حسینیه ها و... که  باعث آرامش درونی و رفع استرس ساکنین محلات بخصوص برای زنان و سالمندان باشد.  ونیز ایجاد ورزشگاه برای فوتبال ساحلی برای مسابقات جوانان  شهرستان وبرجسته کردن در سطح  کشوری  ..... آیا امکانات مناسب  شهری برای معلولین و  یا سالمندان وپیگیری ایجاد خانه های سلامت و امن  برای  زنان، کودکان و سالمندان در محلات و ... وجود دارد . وآیا نباید  برای فضاهای آسیب زا و ساخت و سازهایی که از نظر روانی، خشونت زا هستند و یا تاثیر بسزایی در افسرگی های مزمن و پنهان دارند فکری می شد ؟ اصولا روانشناسی معماری اسلامی  شهر ما تابحال جایی  در تصمیم گیران مدیران داشته است .نظر شما چیست؟

 

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

11- آشنایی شما با قوانین شورا و شهرداری و.. چگونه است؟

زیاد  (4)                       (3)              (2)              (1)         خیلی کم (0)

12- برمبناي اصل هفتم قانون اساسي، شوراهاي اسلامي شهر مي بايست بر عملکرد شهرداريها از قبيل طرحها و پروژه هاي عمراني نظارت مستمر داشته باشند؛ و بررسی شورا بر اساس مصوبه شهرداريها که پروژه هاي عمراني را به سه گروه راه و باند، ابينه و تاسيسات شهري تقسيم نموده است از سه گام نظارت قبل از اجرا، نظارت حين اجرا و نظارت بعد از اجرا مورد ارزيابي قرار می دهد. آیا به شما شهروند عزیز براي جمع آوري اطلاعات مورد نياز و بررسي نظرات و خواسته هاي نمونه هاي مورد بررسي از پرسشنامه  در هر گام استفاده شود.تا بر مبناي مطالعات ميداني پس از تجزيه و تحليل داده هاي حاصل از پرسشنامه ميزان عملکرد نظارتي شورا در پروژه ها مشخص و جهت ارتقا وضعيت نظارت  و با پيشنهادات مربوطه  برای آگاهی عموم ارايه گردد؟.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

13-یکی از راههای برون رفت از وضعیت فعلی در زمینه اقتصاد مقاومتی و اشتغال  بدلیل عدم وجود آب ؛ کشاورزی و صنعت  رونقی در خور انتظار نخواهیم داشت لذا  برای توسعه و آبادانی شهر  و ایجاد اشتغال پایدار  استفاده از رونق بالقوه  گردشگری  و صنایع دستی در  اقتصاد پایدار  شهرمان است . لذا زیر ساختارهای مورد نیاز  آن  مثل بازسازی و مرمت  ابنیه تاریخی شهر  و شناساندن و برجسته کردن  آن در سطح کشور و کاربردی کردن محلات تاریخی در گردشگری وپیگیری برای  ثبت درمیراث فرهنگی  ؛ پیگیری برای ثبت جهانی اکوتوریست مرنجاب  و استفاده از ظرفیت موجود درشهرهای اطراف کاشان قم و نطنز   بصورت برد برد  درایجاد راهها در انتقال و  حمل و نقل و در جلب و جذب تورست و توافق های چند جانبه؛ یا جلب توریست  مثل  میدانی یزرگ مفرش با سنگرزیزه به نقشه قالی که در گوگل مپ دیده شود   نظر شما چیست؟

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

14- ایجاد سازوکاری مناسب در طراحی فضاهای عمومی و مبلمان شهری برای اجرای برنامه جامع متناسب برای همه شهروندان و ایجاد تسهیلات لازم برای استفاده توامان حمل و نقل عمومی و شخصی و ایجاد حمل و نقل عمومی متناسب برای عموم شهروندان، به منظور ایجاد فضای مناسب برای جابجایی و تردد اقشارآسیب پذیر جامعه از جمله  سالمندان، معلولان، کودکان،زنان باردار و زنان صاحب کودک  آیا نباید در دستور برنامه های شورای شهر قرار گیرد؟.

آری  (4)                       (3)              (2)              (1)         نه (0)

      

نوشته شده توسط کرباسی ها در دوشنبه هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۶ |

تبیین تاریخ شفاهی  خانه کرباسی ها(خانه و مدرسه و محل قضاوت ملاعلی ) در  سبک زندگی  برا ی حفظ  و احیاء  هویت فرهنگی  اسلامی  در آثار  و یادگارهای علما  و محققان آرانی

حسین عاملی آرانی1، حسین علی کرباسی 2* علی عرفان آرانی3

*karbasiha@yahoo.com

از احفاد 1-ملامحمدعلی عاملی آرانی 2- ملاعلی آرانی 3 - ملاغلامرضا آرانی

اماکن تاریخی ما را به سبک زندگی در کویر آشنا می‌کند و هویت فرهنگی اسلامی در این آثار دیده می‌شود این شهر خانه‌های تاریخی با دالانها شهر بادگیرها شهر سباط‌ها شهر بازارچه‌های محلی است  

مقدمه :

                   از روزگاران  گذشته همواره کسانی در اجتماع از  برجستگی خاص در نزد عام و خاص برخوردار بوده اند و آنها تاریخ ساز بوده اند و مبدا  و نقطه مختصات تاریخ  این سرزمین شده اند و ابعاد شخصیتی آنها از  لحاظ اجتماعی و فرهنگی تاثیر عمیقی را  ایجاد کرده است و قرنهاست  نام آنها و روشنایی  افکار شان هنوز هم با پیشرفت  علمی و صنعتی همچنان  راهگشای  مسائل دینی و اجتماعی و فرهنگی ماست . غفلت از نشر و عدم استفاده  از راهنمایی ها ایشان  که شهرهامان و خانه هایمان  دیگر جای آسایش نیست  . هر جامعه ای گذشته؛ حال و آینده داشته و دارد و خواهد داشت  اما حال ما گذشته آینده ماست پس حال ما آینده گذشتگان ماست . ما اگر از گذشتگان خود بی اطلاع باشیم . و ما از بی خبری با  فرهنگ و تاریخ خود  نمی توانیم  زنده باشیم . زندگی فقط نفس کشیدن هوا و اکسیژن  نیست  . زندگی یعنی  تنفس فرهنگ و تاریخ . که  احیاء سره علما و بزرگان ما یعنی حیات ما .ما در قرون اخیر دچار وحشت زدگی و خود باختگی در برابر غرب شده ایم آنچه را که قرنهاست بافته بودیم پنبه کردیم ما تمام نظام اجتماعی و سیاسی  خودرا از آموزش و پرورش  و آموزش عالی(مدارس و دانشگاه ها) ، بانک و بیمه ، بهداشت ودرمان ،اقتصاد و  کار و سیاست گذاری های اداری و مالی  ،صنعت و کشاورزی و ارتش ،تبلیغات و  رسانه های خبری و حتی فلسفه و اخلاق ...... را تحت پوشش غرب قرار گرفته است.   اهمیت و زنده ماندن یاد علمای ما دراین است که اهل دنیا نشدند ،و صاحب افکار نو بوده اند اندیشه هایی که برای چندین قرن نو و تازه می مانند . و ما اگر به ریشه خود متکی نباشیم  در توفان  مشکلات و منجلاب  زمانه وباطاق توهم  خود درمامانیم . علما و بزرگان استوانه های جامعه هستند که بدون اتکا به آنهاست که  کارهامان فلج و فشل  می شود سیره آنها نوری است در  راه  و دالان های تاریک حال و آینده مان.  علما ی ما گنجینه ای ماهستند و همواره  گنج گذشتگان سرمایه آیندگان است . بررسی حفظ آثار علما در نقش و تاثیر آن در هویت فرهنگی اسلامی ما با تاکید براحیاءو نگهداشت یادگارهای معنوی فرهنگی و معماری  خانه های تاریخی شهرما زوایا و ابعاد سبک زندگی مارا روشن خواهد کرد. این شخصیت ها خود یک ملت بودند چون شخصیت آنها برآمده از اسلام ناب محمدی بوده است .

 

شاید  این تنها گفتار  در تاریخ شفاهی برای اولین شخصیت از علمای شهر ما باشد که علمای بعدی وجود شخصیت خود را از او دارند وشروع تاریخ آران بعد از زلزله و سیل از آن اوست حتی وجود  نا م آران در نقشه ایران به وجود اوست. بهرحال نگارنده شنیده ها را باز گو کرده است .

انچه در شرح الاحوال ملاعلی ابن حسن  به بعضی از تاریخ آن دوره اشاره کرده است  که خود وی به  صلا حدید(با مدح پادشاهان  ) برای ما نوشته اما آنچه در اینجا می خوانید،تاریخ شفاهی او و سایر همنامان او که بنام ملاعلیاست که  از علما و مجتهد بوده اند که از زبان دیگران این گفته ها سینه به سینه به ما رسیده  از اینکه چرا به بعضی مسائل اشاره نکرده و یا  چرا از زندگی  خود  در دهه پایانی عمر خود ننوشته است. و چطور  می توان به وجود چند همنام بنام ملاعلی در  آن  دوره پی  برد؟.

روزی با بزرگان  فامیل و محله در مورد تاریخ  محله و اوضاع زمان گذشته  را  ازآنها پرسیده ایم که آیا او در محله از  کسی پرسیده که ملاعلی  , ملا شکرالله چه کسی بودند چرا محله دهنو  یا وشاء و یا حاج امین و بازار و...به این اسم است ؟. اصلاً آرانی ها کی هستند؟ قدمت خانه های محل به چه تاریخی می رسد ؟ دین مردم قبل از اسلام چه بوده یهودی مسیحی زردتشتی ؟ ما از ترکیبی از کدام نژاد  و قومیت ها هستیم ؟ کلمه آران یا کاشان  از کجا آمده ؟ چرا محمد هلال  ع به اران آمده؟ کدام علما در محله ملا ها (قاضی)بودند ؟ و چرا اسم محله که محله ملاها بوده به محله قاضی تغییر کرده ؟ هیئتهای عزاداری ازکی و در کدام محله بوجود آمده و چرا مثلا هیئت فاطمی یا سقایی و ... برای خود انتخاب کرده اند؟ مراسم تولد و عروسی و جشن ها چگونه بوده ؟آیا آران در ابتدا سرزمینی خشک و بی  و علف بوده ؟ و یا بعدًا به این روز فعلی افتاده ؟ ویا از اول  به این روز و حال بوده که آمدند و ساکن شده اندو نام حکام و قاضی ... که بودند؟  و چه خدماتی به ما کرده اند؟ در تاریخ کجا یادی از آنها شده ؟ آیا از  گذشتگان ما چیزی و کسی به یادگار نمانده ؟و یا ما آنها به فراموشی سپردیم و یا در اثر غفلت با دست  هویت خود را نابود کردیم ؟ و چرا دوستار  فرهنگ و تاریخ خود نبودیم ؟  از علما, اطبا, شعرا و نویسندگان و معماران وتجار ....چه کسی را به یاد داریم؟ آیا اگر اکنون تاریخ و آثار تاریخی را حفظ نکنیم؟ فرزندان ما وقتی از گذشتگان خود یاد کنند نخواهند گفت اجدا ما افرادی بودند که غذا می خورند و زاد و ولدی کردند و در اینجا عمری را گذارنده اند تا مرگ سراغشان آمده و حالا اسم شان چیست ؟ سبک زندگی شان چی بوده کی باکی هم محله و یا فامیل و یا همسایه بوده به چه امری می پرداخته ؟ گرفتاری مردم  در عصر خودشان چی بوده ؟ شغلشان بیشتر چه بوده ؟ چه بیماریهایی  بیشتر وجود داشته؟ و یا دوا و  درمان آنها چه بوده؟ قحطی کی آمد ؟  زندگی در خانه های مشاعی چگونه بوده؟ قنات منصوره و آراندشت و خرم آباد و وشاء  و قاضی کی ساخته  شده؟ چه کسانی    وقفیات مساجد را خانه کردند؟ چرا کفتر بازی در بعضی محله رونق خاصی دارد؟

 حادثه سیل و زلزله و  خانه  ملاعلی(کرباسی ها)  بعنوان ستاد بحران و ساخت محله دهنو  

   در ایجا بدنبال بیان درک  ودریافت اندیشه و سخنان  آنها  به نوشتجات و گفتار باقی مانده در افواه مردم رجوع و تاریخ شفاهی باز گویی شده است . و در مقام  تائید و یا تکذیب آنها نیستیم   شاید این مقاله  روشنگر سردر گمی ما درتاریخ  و فرهنگ مان  باشد. لذا با گفتار با  معمرین  محله اعم از معمار و کاسب و معلم وآخوند و. .....توانستم  تجسم تاریخی اجتماعی  از ازمنه آن بزرگان بدست  آورده. و وقتی زندگی به آرامی جریان دارد هیچکس به تاریخ  توجهی ندارد  تا واقعی عظیم اتفاق بیافتد که تا قرنها از آن تاریخ یاد کنند و  این ابر مردان توانستند تاریخ شروع فرهنگی ما را  و لذا مبدا  و  صفر مختصات تاریخ و نقطه اصلی و برجسته   شهر مان شدند. واین اتفاق حادثه سیل و زلزله 1192 هجری قمری است که در اواخر زندیه (جعفر خان زند) رخ داد. که حاکم کاشان و آران سلیم خان آرانی بود که بعد از وی با انتقال حکومت به قاجار ،  عبدالرزاق شد. در آران دو محله به نام پیره و نوذر آباد که متمکنین و مرفهین  زندگی می کردند کلاً خراب شد که با درایت ملاعلی محله دهنو بر ایشان ساخته شد در این حین یهودیان محله وشاء به  همدان و تهران و شیراز مهاجرت کردند و خانه های خالی آنها  هم خریداری و سکونت آوارگان شد و دعوای محلات  دهنو و  و شاء  که معمولاً در محرم ها و هیئت ها رخ می داد ریشه اش از اینجا بودکه مثلاً چرا  خانه  های بهتر و یا کنار فامیل ها و.. را سهم ما نشدو...از طرف دیگر زندگی با تمام وجود خرابی ها دچار  قحطی و سردی هوا و شیوع بیماری هم بود لذا گروه هایی را به جاهای مختلف کوچ دادند مثل گرمسار  رضوانشهر اصفهان و اراک(عراق عجم : خمین و گلپایگان و..) و کرج و...  و بخصوص  تهران که تا زمان فتحعلی شاه هم ادامه پیدا کرد مشکلات  چگونگی رویاروی  مردمان کاشان و آران  در روزگار زندیه با زلزله با  آثار هرج و مرج و مشکلات اجتماعی از آن تازمان فتحعلی شاه  باقی بود  که ،بدون وجود راهنمایی های ملاعلی  امکان نداشت وجود  چند ملاعلی در یک مقطع زمانی  از اهمیت کارهای انجام در آن مقطع را نمی کاهد ولی انتساب کارهایی انجام شده مربوط به کدام ملاعلی است با گذشت زمان  شاید سخت  باشد که کارهای بجا مانده از کارهای کدامیک از این بزرگان است ؟ آیا از ملاعلی شاگرد ملااحمد نراقی است یا قاضی ملاعلی و یا ملاعلی  ابوی ملاغلامرضاست ویا .... که آقا علی تشکری در سال 1355 برای نوشتن کتابی  اختصاصی در باره ملاعلی  به خانه حاج مهدی عاملی مراجعه کرد که به ابوالقاسم کرباسی وابوالقاسم هم به برادرش علی محمد ارجاع داده بودند  که دراین مسجد این آثار هست  ولی در کمال غفلت کتابها و آثار و قرآن های و ادعیه دست نوشته در مسجد ملاعلی توسط بنا ها در زمان بابا ناصر مجیدی با  مرمت در و پنجره وبا تخریب محراب آن، در چاه آب مسجد ریخته شد.  و اما برگردیم به زلزله و سیل که در حدود 3- 5 آذر ماه و در سرمایی شدید رخ داد با فعال شدن گسل پشت زیارت فرزند علی( عباس آباد فعلی جاده  نوش آباد(شهرک صنعتی هلال   و غول آباد (خطب شکن))  باعث ویرانی محله نوذر آباد و پیره گردید  زلزله از یک طرف و سیل  و مرگ باعث قحطی و نیز بیماری شد با تلاش و پیگیری قاضی  ملاعلی که قبلاً در دوره زند هم  بود با  حکم دیوانی  کاشان و حومه  در زمان فتحعلی شاه  دوباره تجدید  شده بود مدیریت شد و محله دهنو ساخته شد  قناتها و آب انبار و دشت ها از نو بازسازی شد وبرای جلوگیری از ورود  سیل به شهر   خندق و تپه (پله ) های مسعود آباد ازانباشتن  خاک قناتها ساخته شد  و عده ای از یهودیان از محله وشاء بسوی  همدان و شیراز( تاجری  به نام آقا محمد شیرازی خانه هایی را در شیراز با آنها معاوضه کرد) و سایر آرانی ها بسوی رضوانشهر اصفهان و تهران و کرج و اراک فعلی  مهاجرت کردند   و مردم محلات تخریب شده در محله جدید و در خانه های خالی محلات ساکن شدند   اما خبر اینکه  ملاعلی زنان متعددی داشته و یا  زنان بی سرپرست را  برای رسیدگی بیشتر  به دربار فتحعلی شاه فرستاده اند در  با ور مردم  وجود دارد او با خاندان قاجاری هم وصلت کرد که فرزندانی از او  بنام  قجر در آران وجو دارد.  نیزاو برای مردم در زمینه ابریشم اشتغال بوجود آورد  او مزرعه علاقه بند را  باکاشت درختان توت مخصوص  برای تولید ابریشم  در نزدیکی قلعه کهنه ده  ساختو منافعی را برای علمای حوزه علمیه و سادات قرارداد.ودر تمام محلات و دشت ها و راهها  کشیک خانه های از خود اهالی گذاشته بود تا با طبل و غیره خطرات را  اعلام کنند راهای منتهی به شهر را امن ساخت و راه مشهد از مرنجاب به گرمسار  و ورامین را بازسازی کرد و تجارت را رونق داد  او بعد از زلزله دوباره  شعر بافی و بخصوص  قالی بافی را رونق داد او  مردم را از دادن مالیات به حکومت  و دادن سرباز و یا فراهم آوردن تغذیه  و تجهیزات برای سپاه شاه برای سالها  معاف کرد (. شرح   این مختصرآن در صفحه 281 کتاب تاریخ کاشان ضرابی آمده است ) او خانه فعلی کرباسی ها(با قدمت آل بویه و در گذشته  مقر حکومتی و قضاوت  بوده ) را  خانه و محل قضاوت خود قرار داد و نماز جمعه  را هم بعنوان اینکه  نماینده حکومتی است  در مسجد جامع  قاضی( که به دلیل اهمیت وی از مردم  محله ملاها  به محله قاضی تغییردادند( البته همه ملاها به ذات قاضی بوده اند و به این  لحاظ  مردم  به این محله مراجعه می کردند ) ) برگزار می کرد . اوابتدا قسمتی از خانه فعلی کرباسی ها را برای امور اداری امین الحاج  و زندان و امور محتسب   ساخت امین الحاج یک شغل دردادگستری آنزمان  و معاون قاضی بود امین الحاج بررسی شکایات و جمع آوری شواهد و مستندات و نوشتن عریضه  و اجرای احکام و امور شرعی  وصایا و تقسیم میراث  و  ثبت ازدواج و  ولادت  و اعلام فوت  و امور تجاری  ورشکستگی و.... را به عهده داشت ودر آنزمان قاضی و امام جمعه که حکومت تعیین می کرد باید مجتهد باشد  هم اکنون نام امین الحاج بعداً برعکس شده و بر محله مجاور محله قاضی   به محله  حاج امین گذاشته شده است   در محله قاضی و حاج امین فعلی   کفتر خانه هایی ساخته شده بود که کفتر هایی نامه بر از شهرهای مختلف در آن نگهداری می شد که در مواقع خاص و ارسال خبر و احکام و... به سایر بلاد استفاده می شد و نیز هر کاروان زیارتی و یا تجاری قبل از خروج از شهر تقریباً یک سوم اموال خود را نزد قاضی شهر به ودیعه می گذاشتند( به نوعی بیمه بوده است) و کبوتر( کفتر )هایی از اینجا می خریدند  که  اگر  و راهزنان سارقین به کاروان حمله می کردندویا اموال با حادثه ای  از بین می رفت  و یا فردی در کاروان فوت می کرد با ارسال این کفترها به اطلاع قاضی می رساندند قاضی هم نشانی دزدان را برای قاضی و حاکم شهرهای اطراف برای دستگیری ارسال می کردند . و بدین طریق امنیت را در راهها برقرار می کردند .و همچنین در شهر با نصب آینه بر روی سردرایوان خانه ها ومساجد  و بادگیر ها اوضاع محلات را زیر نظر داشتند این آینه ها بصورت ژیرسکوب عمل می کردند و بعضی اوقات هم با  ایجاد دود خبری را منتقل می کردند .  در خانه و محل قضاوت وی (خانه فعلی کرباسی ها) اصطبلی بود که  نه برای حیوانات بلکه کاربرد این اصطبل برای این بود که اگر خانم و بچه هاویا  غلام ، نوکر و یا خادم و یا کنیز وبرده ای ممکن بود توسط خان و اربابی یا آقایش برای نافرمانی و یا گم کردن و شکستن وخراب چیزی ممکن بود ،  شکنجه شود  فوری خود را به این اصطبل می رساند این اصطبل تا آمدن و قضاوت  قاضی هیچکس حق نداشت به آن وارد شود در کنار خانه تاریخی  کرباسی ها ، خانه صغری کیسه کش وجود داشت این زن بعنوان پزشک قانونی فعلی در امور زنان بود تا در صورت ضرب و جرح میزان کبودی وجراحت .. را برای تعیین  دیه به قاضی اعلام کند . سردابی در خانه(سرداب سیاهچال )وجود دارد که محل گذاشتن جنازه بوده یا برای حمل به قبرستان وادی السلام  نجف یا برای تشریح جسد و تعیین تکلیف و شناسایی فبل از دفن نگهداری می شد.   دیگر امور محتسب  بود که زیر نظر قاضی بر عملکرد و فرآیند کار مشاغل نظارت داشتند و بعضی مشاغل را هم اختصاصی بودند مثلاً قصابی و حمامی برای سید ها بود که در کاشان و آران  تا چندی قبل بدین روش بود ........ و به  نوعی پلیس  بهداشت ایمنی و  استاندارد  و محیط زیست بودند.او بعلت اینکه در برابر  باج خواهی  ارباب و خانه و حکام برای حقوق مردم می ایستاد مورد تنفر قرار داشت لذا بدست آنان مسموم  شد و احتمالاً در مسجد فعلی ملاعلی مدفون شده است

خانه کرباسی ها بعنوان مدرسه  ملاعلی و  پایگاه گرد آوری نیروهای رزمی به آران(آذربایجان و شیروان و قفقاز)

     ملاعلی آرانی( ملا محمّد علی بن محمّدحسن) شاگرد ملااحمد نراقی ؛ از علماي بزرگ و صاحب تألیفات فراوان در فقه، منطق، نحو و ادب به زبان فارسی و عرب بوده است  وی علاوه اجازه احکام اجازه نقل حدث را هم از ملااحمد نراقی دریافت داشته است . .از تألیفات او: جواهر السّنیّة فی شرح العوامل المحسنیّة(نحو)،مُعین المبتدی(نحو)،الدّريّة البهيّة(نحو)،ینابیع الاصول،قالعة الشبهة، الفوائد الصّادقيّة(منطق)،مقاصد المهمّه(اصول)، فصل الخطاب(اصول)، مخزن الاسرار(استفتائات)، تبصرة العاقد، معادن المسائل الشرعیة(فقه)، منبع الاحکام الشرعیة(فقه)، خلاصة المحسنیة(نحو)، مناهل الشّوارد في تلخيص المقاصد (اصول) ، عویصات المهام فی شرح الفقه و الاحکام، مجمع الرسائل، شرح الاحوال من البدایة الی المآل و...

اسامی این کتابها در کتاب «شرح الاحوال» ذکر شده است که تألیفات و تصنیفات او می باشد. علاوه بر این به طور مفصّل درباره  انگیزه، نام و موضوع تألیفات خود شرح می دهد از خاطرات زندگی پر فراز و نشیب خود نیز یاد می کند؛ در آنزمان که وهابیون به کربلا و نجف حمله کرده بودند  و و نیز جنگ اول و دوم روس اتفاق افتاد و ملااحمد نراقی فتوا به جهاد داد  فتحعلی شاه که تقریباً تمام حکام شهرها از فرزندان و خاندان او بودند هیچکدام برای تجهیز نیرو و فرستادن سرباز  و مدافعان حرم عتبات عالیات اقدامی درخور نکرده و همه بجای فراهم آوردن یک نیروی قوی ، منتظر بودند  تا سایر حکام شهرهای دیگر این کمک ها را خواهند فرستاد اما بافتوای ملااحمد نراقی ملاعلی و ملاغلامرضا  نیرو و تجهیزاتی را برای جنگ فراهم  کردند  چونکه نیروها برای جنگ آموزش های رزمی  داده نشده بودند  این نیروها اکثرا گرجی بودند (در جنگ ایران و عثمانی ارمنی ها و گرجی ها به ایران در این جنگ کمک کردند  که به شکست ایران انجامید و  ارمنیان و گرجیان مورد اذیت عثمانی ها قرار گرفتند  که به ایران آمدند ارمنی ها  چون  حاکم ارمنی ها  نیز به ایران  آمد لذا ارمنیان  مورد توجه شاه صفویه بودند  ولی  حاکم گرجی ها به دولت عثمانی پناهنده شد  لذا   گرجی ها در ایران آواره شدند و در تمام شهرها پراکنده شدند و چون زمین کشاورزی نداشتند به شغل های  بنایی قنایی آهنگری و نعل بندی تربیت حیوانات و شبانی ورنگرزی ونجاری و حمامی ونانوایی و چارواداری و پیله وری  و  ...  اشتغال داشتند ) هم در جنگ اول و دوم با روس و هم در جبهه وهابیون شکست خوردند و شهرهای و نواحی قفقاز و آران( آذربایجان فعلی که مناسب است که در ایران نام کشور آذربایجان را رسانه های کشورمان باید کشور آران گفته شود همچنانکه  تمام جهان کشور ژرمانی می گویند وما آن کشور  را آلمان می گوئیم و... ) روسیه از ایران جدا و  تصاحب کرد   البته نجف و کربلا در دست دولت عثمانی بود و وهابیون  مرقد این امامان را تخریب کرده  بودند لذا برای کمک و ارسال پیام  به علمای سنی ،ملااحمد نراقی برادرمجتهد خود را ،بنام ملانصیرالدین بود فرستادند.ایشان در آنجا اسیر شد و در شهرهای شام و مصر و... او را به گردش درآوردند و او برای حفظ جان خود  اعمالی مضحک  انجام  داد  که او را رها کنند اما دولت عثمانی و نه علمای سنی کاری برای آزاد وی و برای دفع وهابیون  هم کاری نکردند. و شیخ مرتضی انصاری هم به کاشان آمد و مدتی هم میهمان ملاعلی در آران بود  و بعداً به مشهد رفت .( ایشان  چاه دست کن مرنجاب را محل داستان ضامن آهوی امام رضا ع می دانست  که به دستور امام رضاع این چاه با آب شیرین بصورت معجره ای  در دل کویر نمک  کنده شده است  که حتی می خواست  مسجدی در آنجا ساخته شود  ) با همت  ملاعلی و ملاغلامرضا  و سلیم خان  آرانی ،برای  ملا احمد نراقی که در نراق بیماری خاصی داشتند بتواند در کاشان سکنی گزیدند.و تلاشی بود که حوزه علمیه ای که اکنون در قم هست در کاشان  ایجاد شود و در این زمان چند مدرسه هم ساخته شد. همچنین در نزد او یهودیان زیادی  مسلمان می شدند ( از پیش از اسلام درقم و  کاشان و قزوین و اصفهان  و همدان و شیراز یهودیان  زیادی زندگی می کردند  این یهودیان مانند یهودیان یثرب لجوج و بد طینت نبودند بطوری که محمد هلال وقتی به آران آمد  در خانه باغ یعقوب اقامت داشت  و نام یعقوب نامی یهودی است نه زردتشتی   شدند  و قبرستان بزرگ شهر هم از یهودیان بود( از زیارت تازه تا امامزاده هادی  ) ) که ملاعلی آرانی به همرا ملااحمد نراقی و در مسلمان شدن  مهمترین آنها ملّا آقابابا، حاخام بزرگ یهود در دوره فتحعلی شاه قاجار است که در مباحثه ملاعلی نقش عمده داشت فعلاً این فرد در مسجد مظفری تهران مدفون است . او نماینده ملااحمد نراقی در دربار فتعلی شاه بود و چون  شاه مرعوب و ترسو بود به نیروهای مردم در جنگ اعتقاد نداشت لذا با دول اجنبی مثل فرانسه و انگلیس برای تجهیزات ارتش قراردادهایی بست کهآنها این قرارداد  ها را یک جانبه فسخ کردند و ایران را در جنگ تنها گذاشتند و هم اینکه باعث شدند تا حرمت روحانیت  شکسته شود و آبروریزی برای ملااحمد نراقی که حکم جهاد داده بود  حاصل شود و نیز با اعتراض ملاعلی مورد غضب شاه قرار گرفت و زندانی شد و پس از فرار از زندان  ؛ زندگی مخفیانه( وبدلیل چندین ملاعلی آرانی و تشابه اسمی ) بیشتر به شغل تجارت(از هندو تاجکستان و عراق و ....) پرداخت و مدرسه سیار (نخستین حوزه علمیه سیار ) را برای شاگردان خود ایجاد کرد . با اینکه چند بار تشیع جنازه تصنعی هم  از خود ترتیب داد که فکر کنند ملاعلی مرده است اما بالاخره او را ازبرای اینکه کارها و قراردادهای ننگین  شاه را افشاً نکند  سربه نیست کردند  و شاید قبر وی همان قبر در  زیرزمین  مسجد فعلی ملاعلی باشد . درزمان فتعلی شاه بیشتر مردان عمامهو یا کلاه  داشتند از هر نوع رنگ که برای متشخص شدن روحانیان همانند کشیشان لباس کنونی را به پیشنهاد ایشان مورد استفاده قرار گرفت ولی علما و روحانیان بیشتر مشکی بر سر میگذاشتند اعلام شد که  روحانیان  سید  عمامه سیاه و برای غیر سید سفید باشد . ضمناً  اومبدع و اولین کسی است که رساله احکام را نوشت و فارسی در اختیار مردم (بخصوص یهودیان تازه مسلمان شده ) قرار داده است . وهابیون که به نجف و کربلا حمله کردند و باعث تخریب و حرمت شکنی به مرقد ائمه عراق شدن شیخ مرتضی انصاری  به ایران آمد (همچنانکه اجداد ملاغلامرضا  هم از نجف به اصفهان و سپس به آران آمده بودند ) لذا  چند ماهی میهمان ملاعلی (در خانه کرباسی ها ) و  جمعی از نجف و کربلا هم به آران آمدند که فعلاً هم ساکن محله حاج امین و کلاغ (حجتیه ) هستند  ولی شیخ مرتضی انصاری بعد از راه مرنجاب به مشهد رفتند و ساکن آنجا شدند . ملاغلامرضا که تنها از خانه ملاها اتاق خانم طلا مشهود  باشد به بداً و  دعا

نذر و.... مطلالعات داشتند مثلاًدر رساله هلالیه ایشان می خوانیم : آقا مهدی کاشانی نقل  نمود که طفلی داشت که آبله صعبی داشت و.. شفای او  بسیار  بعید بود   نذر نمودم که هر گاه  او شفا یابد دو شمعدان ساخته به هلال علی ببرم  از برکت این نذر  طفل من بزودی شفا یافت  و صحیح شد  و به موجب عهد خود وفا نمودم و   ...و یانقل  از که بابا قاسم آرانی (بابای محله قاضی و چراغدار آقا ملامحمدعلی عاملی آرانی و آیت اله  میرزا احمد عاملی ) گفته شده است : مردم نوش آباد برای رفع سیل به آقای میرزا احمد عاملی آرانی مراجعه کردند  که ایشان به آقا ملا محمد جعفر (از احفاد ملا غلامرضا ) رجوع دادند که ایشان به اهالی گفتند به سیل بگوید که جعفر آرانی می گوید  بایست که مردم همین کار را کردند که  ناباورانه سیل فوراً فرو رفت که در جای آن در سال 1383 دالان بزرگ  زیر زمینی نوش آباد کشف شد . همچنین برای رفع آفات و حشرات و مورچه و ملخ که به به مزارع آران حمله کرده بودند دعا نمودند که تاهفت سال بعداز مرگ این عالم ربانی این حشرات دیده نشدند. و وقتی از آقایان درخصوص مستجاب الدعوه بودن ایشان سئوال نمودند گفته اند که آیت اله میرزا احمد  در دعوت به شام یا نهار و یا جلسات  مراسم ختم و رفع اختلافات  خانها و اربابان محلی شرکت می کردند  و بیان می داشتند که نمی توان دعوت آنها رد کرد و غذا های پذیرایی آنها را مشکوک و شبه دار تلقی کرد و آیا خمس دادند آیا زکات مالشان را داده اند و در مال آنها تجسس   نباید کرد  ولی آقا  ملا محمد جعفر صریحاً بیان می داشتند که در دعوت هیچکس شرکت نمی کنند و کسی هم برایشان چیزی نیاورد که قبول نمی کند .وکسب رزق و روزی از راه حلال را مهم می شماردند .و حتی در خرید همواره بصورت درهم میوه و گوشت و... می خریدند .(همانند ملاعلی آرانی )و در زمانی که مریض شده  بودند  شاگرد ایشان به قصاب گفته بودند که آقا مریض است که قصاب گوشت بهتری داده بودند که با حالت بیماری خودشان گوشت را به قصاب برگرداندند .و دیگر از او خرید نکرد .

ملاعلی  از  رفتن به حج در صورت بودن فقیر در شهر و دهات فرد  و شاید به خاطر تسلط وهابیون و دشمنی دولت عثمانی  و ناامنی مسیر مکه اذن حج نمی داد.  

 

ملاعلی محمد علی عاملی آرانی  مباحثه با درویش و نهی معامله با اسکناس کاغذی

 در زمان ملا  محمد علی بدلیل شکست  فارس (نام  ایران بر سرزمین فارس یک نام اختراعی مجعول  و استعماری بود که توسط رضا شاه خائن برای فارس گذاشته شد( تفرقه بنداز و حکومت کن) تا انگلیسیان استعمار گر با جدا سازی آنها  مردم مثلاً برای آزاد کردن و یا اعتراض به شاه و  حکومت مطالبه ای  نداشته باشند و گرنه تاجکستان و ترکمنستان  و افغانستان و فارس و آذربایجان و آران و قفقاز و گرجستان و ارمنستان و بحرین وپاکستان و......   همه با هم ایران هستند نه فقط سرزمین فارس )  از روس  و حکم جهاد ملااحمد نراقی که عقیم ماند  انگلیسیان که سرزمین  و حکومت ایران را پاره پاره کردند دنبال پاره پاره کردن ثروت و دین مردم شدند بطوری که در زمان جدا کردن ترکمنستان بدلیل سنی بودن آنها هیچ اقدام  و مانع مهمی برای جلوگیری از جدا شدن تاجکستان و ترکمنستان و افغانستان از ایران نشد و و قتی حکومت شرعی و حکومت  شاهی را به نیرنگ جدا کردند وبا  ظواهر غربی شاهان قاجار را می فریفتند   و وقتی انگلیسی ها و روسها  این ضعف را دیدند  به ایجاد دین بابی و بهایی و ازلی و حمایت از دراویش پرداختند  که ملا محمدعلی عاملی آرانی با تمام قدرت با آنها مباحثه داشت یکی از آنها ملامحمد جعفر برزکی از داراویش مهم کاشان بود او چند ماهی ساکن خانه کرباسی ها  و مسجد فعلی ملاعلی به همراه شاگردان و مریدان خود از برزک و نوش آباد بود که بالاخره آقای عاملی آنها را شکست داد و مریدان و شاگردان وی که قانع شده بودن در آران ساکن شدند ولی ملاجعفر برای ملاعلی گنابادی نامه نوشت که ایشان در این متناظره شکست و حکم تکفیر ملاعلی آرانی را اعلام کرده بود وبعد قرار بود با ملامحمد جعفر نراقی کاشانی (پدر ملا میرزا مهدی و میرزا حسین  شریف کاشانی)که حکم اجتهاد از شیخ مرتضی انصاری و شیخ محمد حسن اصفهانی داشت و به مذهب ازلی روی آورده بود با شنیدن  مباحثه این شکست با دراویش به آران نیامد .دیگر از اعتراضات آقای عاملی به حکومت این بود که تشکیلات ادارات و وزارتخانه ها   اسلامی نیست

  • o       واز انتشار اسکناس بکلی اعتراض داشت و برای مقلدین خود  معامله با اسکناس را حرام کرده بودواین مورد از غفلت های دولت  ها و بخصوص مجلسها از 150 سال پیش  بدو نشر و اسکناس در مملکت ما و کشورهای جهان سوم این است که طلا و جواهراتی که معادل آن اسکناس چاپ شده باید در خرانه(بیت المال(ذخیره ثبت و نگهداری شود و برای چاپ اسکناس دوباره از آن ذخایر استفاده نگردد تا ارزش پول ملی کاهش یابد و باید دوات در صورتی که در آمدی کسب کرد  و به خزانه تحویل شد  فقط و فقط  و فقط معادل همین طلا  اسکناس چاپ کند نه معادل تمام طلاهای خزانه  و.. و هیچ دولتی هم اقد ام برای تقویت پول نکرده اند .
  • o       وبه  این صورت یافته و هر دولت که سر کار آمده باعث کاهش ارزش پول شده  و بیشتر تزلزل و کاهش فعالیتهای  اقتصادی   کشور ما,  تورم   ,بیکاری  و اعتیاد و طلاق و..... از همین مسئله است. چگونه ما کشور 300 میلیونی قدرتمند و قوی نظامی و اقتصادی میرسیم  و  در صورتی که   مثلا یک نفر که می خواهد برای دخترش جهیزیه و یا برای پسرش وسیله ای برای کار و زندگی  آنها را فر اهم کند مثلاً با خرید جهیزیه 10 سال پس اندازمی کند  ولی مثلاً بعد از 10 سال نمی تواند بدلیل عدم ثبات در قیمتها ی کالایی مناسب بخرد و همینطور مردم  فقیر و فقیر تر می شوند  و اگر هم سپرده اش در بانک ها بگذارد چون سود بانکی کمتر از تورم است هر روز ارزش پولش ما  کم می شود  در واقع ارزش  کسب و کار و تلاش با عرق جبین  کم می شود  چون چاپ اسکناس نوعی آب بستن به پول و سرمایه مردم  و مصداق کم فروشی است و چاپ اسکناس سیکل معیوب اقتصاد ماست ...
  • o      و چون یک کارگر یا کارمند نمی تواند  برای فرزندنش جهیزیه و یا وسیله ای بخرد تاکارآفرینی انجام  دهد  لذا کشور دچار بیماری  اقتصادی و اجتماعی و کسب و کار  می شود تورم , بیکاری و  قاچاق  ... و مردم هم آرامش روحی ندارند به نظرم چاپ و نشر اسکناس در کشورهای سوم بدینصورت شاید نفشه استمارگران باشد همانطوری که در طرح کاهش جمعیت  خانواده  هم طرح استعماری بود ه است اگر که خزانه بانک مرکزی جداشده و زیر نظر رهبری  یا مجتهد  و فقیه چاپ و نشر اسکناس انجام گیرد و دولت  در آمد مازاد خود را به خزانه بصورت طلا وارد خزانه نماید  و فقط وفقط به همان مبلغ ( طلا که به خزانه  وارد شده و نه تمام موجودی طلا  در خرانه ) اسکناس چاپ شود  . باعث  ثبات قیمتها می شود و افراد می توانند برنامه ریزی کنند کی صاحب خانه و ماشین و...می شوند و اگر تغییری ونوسانی  در اثر تورم ورکود و  گرانی در قیمت ها   باشد می دانند که زود گذر خواهد بود وهمه افراد کشور از این سر در گمی نجات می یابند و سرمایه  افراد  حفظ خواهد شد و این نوعی جهاد اقتصادی برای رشد و رونق اقتصادی در کشور است و گرنه سرمایه های مردم که باید برای تولید  و اشتغال زایی صرف شود در خرید و فروش  زمین و در دلال  بازی هدر خواهد شد و پولی که باید از زحمت و دسترنج  بدست آید .و ابتکار و خلاقیت  رشد داده شود با شانس و دلالی و بازار بازی افرادی پولدار و افرادی هم که استعداد کار حقیقی را دارند فقیر تر خواهند شد و از زندگی عقب خواهند بود . بدین جهت بود که در ابتدای چاپ اسکناس بعضی علما مثل ملامحمد علی آرانی( عاملی )خرید و فروش  با  اسکناس   را برای مقلدینش نهی  می کرد  وچاپ  اسکناس کاغذی  نوعی کلاه گذاشتن بر سر مردم برای جمع کردن وتصاحب مال و املاک  طلا ها و جواهرات  مردم   می دانست.  و می گفت که تا پنجاه سال دیگر مردم هیچ به نام خود نخواهد داشت . و همه به نام دولت خواهد شد که هم اکنون چنین است که حتی خانه های مردم در صورت ندادن عوارض سالانه در طول 90 سال از شهرداری می شود . . در قانون اساسی در مورد قوه مالیه  که باید از قوه مجریه جدا باشد توسط قوه مجریه امور دریافت و پرداخت انجام می گیرد که هر وقت دولت نیاز به پول دارد اسکناس  چاپ می کند و هیچ نظارتی بر ان وجود ندارد لذا هر روز مردم فقیر تر و دولت صاحب اموال آنها می شود  چاپ توسط دولت فقط در دنیا  ایران و عربستان به این طریق است و در کشورهای دیگر توسط مجلس و قوه قضائیه نظارت می شود تا پول بدون پشتوانه که از مرض طاعون برای مردم بدتر است چاپ نشود از زمان ناصرالدین شاه که اسکناس چاپ شد  مثلا دولت اولیه به اندازه طلا و جواهرات موجود (مثلا معادل  100 کیلو طلا) در خزانه اسکناس چاپ کرده است دولت  بعدی نباید پول چاپ کند مگر در اثر تلاشهای دولت مثلا 10 کیلو طلا کسب کند و به خزانه بیافزاید دولت بجای به اندازه 10 کیلو طلای اضافه به خزانه معادل تمام طلای خزانه یعنی 110 کیلو طلا اسکناس چاپ کرده اند   و با آمدن هر دولتی این وضعیت ادامه داشته و برای مثلا یک گرم طلا که باید به اندازه آن اسکناس چاپ می شد بارها و صدها بار اسکناس چجاپ شده است که باعث بی ارزشی پول مملکت ما شده است  و این را به حساب ضعف دولت اسلامی می دانند  فعلاً هم هر کجا دولت پول نفت و یا توسط روسای بانکها پول ها  به خزانه برگشت داده نشده است ولی اسکناس معادل آن را چاپ و به مردم داده اند این عمل باعث تورم و نیز عدم تعادل پولی در مملکت شده است مثلاً اگر کسی پول خود را در بانک نگذارد و بهره نگیرد ضرر می کند  یک شخص مومن چطور می تواند پول خود را به دیگری بدون بهره بدهد که بعداز یکسال ارزش پول نصف شده است وو اگر فردی بخواهد پولی ذخیره ککند تا برای  ایجاد اشتغال کند و یا جهیزیه بخرد چون باید در هرسال پولی کمنار بگذارد لذا ارزش ان کم می شود و کالا هم قیمت اش بیشتر می شود لذا همینطور مشکل ازدواج جوانان هم حل نمی گردد یا کارخانه دار پولی که برای توسعه کارخانه اش نگه می دارد جون پول ارزشی خود را از دست می دهد تورم ازیک طرف و تحریم هم این عمل را تشدید می کند دیگر کارخانه دار پولی ندارد که حتی حقوق کارگران خود را بدهد  در همان ابتدای تاسیس بانک ها در ایران سید جلاالدین اسد آبادی در جواب یکی از علما که پرسیده بود بانک چیست ؟  گفته بود البانک و ماادراک بانک و...

در قبل از حکومت اسلامی در ایران و در دوران خلفای اسلامی  بیت المال و ضرب سکه در شهر ها دست امین المال و خزانه دار هر شهری بوده که حکام هر شهر برای هزینه اداره شهر و قحطی و یا زلزله وسیل و یا کمارهای عمرانی و نظامی و.... بودجه و حقوق کارکنان  گزمه و داروغه و.... از خلیفه درخواست می کردن  هرچند که جزیه و خمس و ذکات و سایر مالیات ها  را جمع آوری می کردند   و به خزانه دار  میدانند و خزانه دار هم مقدار بیت المال را به خلیفه گزارش می کرد  و حق نداشتند مستقیماً از بیت المال بردارند  و بایستی برای هزینه های  خود  به خلیفه می نوشتند  و  خلیفه هم دونامه جدا گانه یکی برای حاکم و دیگر برای خزانه دار می نوشت تا چه مقدار پول  و چه مدتی  در اختیار حاکم قرار دهد و ضرب سکه کند . هم اکنون هم مردم گرفتار قوانین غیر اسلامی در ادارات هستیم  مثلاً دادگستری جدید که توسط یک نفر ماسونر به نام داور در زمان رضا شاه  طراح ریزی شد که بعد از سالهایی صاحب اختیار  تمام  مال و املاک مردم بدست دولت رضا شاه بیفتد مثلاً شکایت باید کتبی و در برگه مخصوص باشد در زمان   و مکان مشخص باید  برای دفاع خود مراجعه کنی واین و ان اگر نبود  و قاضی که باید مجتهد و عادل و متعهد وبا تجربه و زاهد و.... باشد وهمینطور در ادارات دیگر و شهرداری  ها  بدین طریق  حق مردم بیچاره را  بر باد می رود . و فرهنگ جامعه اسلامی از زمان شکست  در جنگ ایران و روس  زیر سئوال رفت .وشکست  حکم جهاد ملااحمد نراقی ، روحانیون به انزوا گذاشته شدند .و این شکست باعث رواج فرهنگ غربی  و  مذاهب کاذب در جامعه شد  و تاکنون ادامه دارد .مثلا اقتصاد باید خصوصی و اسلامی شود  و مردم نباید برای کوچکترین کار به دولت وابسته باشند  بلکه دولت بعنوان مرجع و در مقام  ارشاد و  رفع اختلاف و نظارت باید باشد .

رواج فرهنگ معماری  و گردشگری و اشتغال با حفظ خانه تاریخی  ملاعلی آرانی(خانه کرباسی ها )و خانه آیت اله عاملی فرزند ملامحمد علی عاملی آرانی محله قاضی آران

فرهنگ معماری که نمود فرهنگ اسلامی ماست و همه هویت تجسمی ما را نشان می دهد بعد از اینکه نفوذ  روحانیون را خاموش کردند و باعث شد تا شهرهای ما با شهرهای خارج از کشور فرقی نداشته باشد و زمانی که خانه ها سرداب دالان و حوضخانه مطبخ و ... داشتند و خانواده از عمع و خاله و دایی و عمو و پدر بزرگ و مادر بزرگ دریک خانه زندگی می کردند و همه از حال هم با خبر بودند حالا از تولد بچه او را به مهد می سپارند و در سالمندی هم روانه خانه سالمندان می کنند  خانه ها وابسته به گاز و آب و برق شده اند و مردم دیگر از همسایه ها خبری ندارند .و حقوق همسایه که در اسلام بدان تاکید فراوان شده بی اهمیت شده است که را چاره آن  برگشت ساخت و ساز به سبک قدیم  معماری است و دارند کمکم آثار تاریخ و فرهنگ را از شهر ما پاک می کنند و در آران فقط در محله ملاها (قاضی) فقط این دو خانه که از علما و افتخارات مسلم شهر ماست  را تخریب کنند و یا بدست فراموشی بسپارند اینها نه تنها خانه  معمولی نیستند نماد اسلام و تلاش های آنها در تاریخ شهرماست . دیگر سبک معماری آنهاست که باید بصورت نمونه معماری کویری حفظ گردند  یعنی در منطقه ما داشتن سرداب بایستی جزء متراژ ساختمان ها به حساب نیاید و عوارض گرفته نشود تا مردم تشویق به داشتن سرداب باشند و سرداب ها بادگیر داشته باشند  سرداب ها بیشتر در زمین باشند تا در سطح یک متر سطح سه چهار متر داخل عمق زمین با پنجره های کوچک  تا در تابستان فضای خنک و بدون کولر و در زمستان هم میتوان بدون بخاری از آن استفاده کرد و همچنین هر خانه ای که درخت  وجود داشت ه باشد تا  از عوارض سالانه معاف گردد  و از آب فاضلاب خانه جهت آبیاری استفاده شود و حیاط خانه حیات بخش روح و روان و سایه درخت باعث  آسایش  ساکنین خانه باشد . لذا در خانه ها برای کاشتن درخت و داشتن سرداب و بادگیر امتیازاتی به مردم بدهند  و مهندسین نیز این المان های خانه را بسازند برای جلب و جذب گردشگران ، شهر ما به داشتن دالان و سرداب و باد گیر  و سباط نمونه  معماری کویری باید باشد. بانک از حساب قرض الحسنه که به افراد سودی نمی دهند در زمان احتیاج آن افراد به آنها وام بدون بهره و قرض الحسنه بدهند . ویرانگرترین نقش را  نسبت به جهل و نادانی و فقر و تنگدستی در جامعه دارد  .

 

خانه ملاعلی آرانی ( خانه کرباسی ها) و مبارزه با قانون  بی حجابی  رضا شاه

از دیگر اتفاقات مهم دوران سیاه رضا شاه است که چون این قانون در شهرما آمد و تا فرار رضا شاه ادامه داشت  زنان بعلت وجود گزمه و امنیه ها  از رفتن به حمام عمومی با حجاب غدغن شد  و حتی برای تشیع جنازه و دیدن عزیزان و قوم و خویشان  خود از خانه بیرون نیامدند لذا ابتکاری بکار بردند که استتار در پالان الاغ ها با دیگ مسی و هیزم (همه ) به  دالان پائین و حوضخانه کرباسی ها   آمده و استحمام می کردند و همسایه ها از طریق پشت بام ها می آمدند که هم هم اکنون که این دالان و حوضخانه باید نمادی از عفاف و حجاب  زنان شهرمان و نماد مبارزه و ایستادگی در برابر استبداد و نماد غنای فرهنگ و اسلام خواهی باید  بازسازی و حفظ گرددتا بطور غیر مستقیم به کسانی که به شهر ما می آیند  و می خواهند بی حجاب و بد حجاب باشند بفهمانیم که زنان شهرما اینگونه بودند و در برابر ظلم قد علم کردند وتسلیم فرهنگ برهنگی نشدند باید این اماکن را حفظ و زنده  شود

 

نوشته شده توسط کرباسی ها در پنجشنبه نوزدهم اسفند ۱۳۹۵ |

گیاهان مناطق کویری - دکتر حسین بتولی درخت تاق این...

گیاهان دارویی
گیاهان مناطق کویری - دکتر حسین بتولی
درخت تاق

این درخت با آب و هوای خشک و زمینهای نسبتا" شور نواحی کویری بسیار سازگار بوده و در خاکهای سبک و شنی و همچنین بر روی تپه های شنی بخوبی رشد و نمو می کند. 

بهمین دلیل از اهمیت بسزایی در رابطه با کویر و تثبیت شنهای روان در مناطق کویری کشور برخوردار است به علاوه چوب آن از نظر سوخت و تهیه ذغال مورد توجه بوده و همچنین در صنعت نئوپان هم مورد استفاده قرار می گیرد. 
در خت تاغ بدلیل حفظ رطوبت خاک موجبات رشد و نمو سایر گیاهان طبیعی را فراهم می آورد بطوری که منطقه تاغ کاری شده پس از مدتی به صورت مرتع مشجری در می آید که می تواند مورد استفاده دامها قرار گیرد


Cyperus conglomerates کلبیت 

گونه ای از «جگن» که در گویش محلی بیابان نشینان بنام «کلبیت» شهرت دارد، گیاهی است بوته ای پایا که در تمام عرصه های شنی نوار ریگ بلند آران و بیدگل (تپه های ماسه ای ، بستر کوچه ریگها ، چاله ریگها و حتی روی شنزارهای روان) استقرار دارند.

کلبیت از جمله گیاهان شن دوست بسیار سازگار به خاکهای شنی و فقیر از مواد غذایی می باشد. این گیاه بصورت پوشش غالب ، ایجاد تیپ گیاهی یکنواختی و همگنی را در شنزارها بوجود می آورد. از طرفی ، در جوامع گیاهی اسکنبیل ، دم گاوی ، خارسوف ، نترونسی، بصورت گونه غالب یا همراه ، مشاهده می شود. به علت انعطاف اکولوژیکی بسیار وسیع این گونه گیاهی ، انتشار جغرافیایی آن در ایران بسیار وسیع می باشد. بطوری که از شنزارهای جنوب کشور ، مرکزی و تا شمال کشور نیز گسترش نموده است. این گیاه دارای برگهائی باریک ، کشیده و معمولا" از میان برگها ، یک ساقه گل دهنده ، به طول ٣٠تا ٦٠سانتیمتر خارج می شود. بذرهای گیاه پس از رسیدن براحتی از پوشش محافط گل آذین جدا و توسط باد پراکنده می شود.
اغلب در سالهایی که متوسط بارندگی سالیانه ( زمستان و بهار) مناسب باشد ، رویشگاههای کلبیت ، با ایجاد ساقه های گل دهنده و رشد رویشی بسیار مناسب ، بستر را به شنزارها می بخشد. کلبیت دارای سیستم ریشه ای بسیار فعال ، بصورت ریزومهای جانبی (افقی و عمودی )فراوان ، معمولا" ایجاد توده های وسیع بصورت کلنی، در عرصه های شنی می نماید. بر روی ریزومهای افقی ، جستهای عمودی ، بصورت جوانه های فعال رویشی که تولید اندامهای هوایی می کند ، ظاهر می شود.


Zygophyllum eurypterum قیچ 

قیچ درختچه ای است همراه با انشعباات چوبی فراوان که در عرصه های بیابانی بصورت پراکنده در جوامع گیاهی درمنه دشتی مشاهده می شود. ارتفاع متوسط این درختچه تا ٥/٢ متر می رسد

. قیچ در نقاط مختلف ایران ، قفقاز ، افغانستان و پاکستان انتشار دارد.
رویشگاههای اصلی قیچ در ایران ، جنوب شرقی شاهرود ، خراسان ، زنجان ، دامنه های مشرف به کوهستان سفید آب و دشت کویر، ارتفاعات انارک و چوپانان می باشد. قیچ معمولا" در خطوط همباران ١٠٠تا ١٥٠میلیمتر بصورت طبیعی ایجاد رویشگاههای مشجر می نماید.
دامنه ارتفاعی رویشگاه قیچ در دامنه های کوهستانی سفید آب بین ١٠٠٠تا ٢٠٠٠متر از سطح دریا است. قیچ گیاهی است بومی مناطق خشک و نیمه خشک در خاکهای شور ، قلیا و شور و قلیایی که عمدتا" دارای آهک فراوان است ، بخوبی رویش دارد. گلهای زرد این درختچه پیش رس بوده و معمولا" در اواسط اسفندماه ظاهر می شوند.
بدنبال آن میوه های بالدار حاوی سه عدد بذر، در اوایل اردیبهشت ماه بوجود می آیند. وجود باله های نسبتا" بزرگ میوه ، جابجایی بذر را توسط باد آسان کرده است. این گیاه بوسیله بذر و قلمه قابل تکثیر است.

Ephedra strobilacea ریش بز

ریش بز که با نامهای «کلیشر» و «علی جونی» توسط بیابان نشینان گویش می شود از درختچه های همیشه سبز(ساقه سبزها) محسوب می شود که در مناطق بیابانی و استپی خشک ، ایجاد اجتماعات طبیعی وسیعی را می نمایند. 

ارتفاع این درختچه تا ٥/١متر می رسد. برگهای آن خیلی کوچک و فلسی بوده و در واقع بخش اعظم فرآیند فتوسنتز گیاه به ساقه های آن سپرده شده است. گل های ریش بز، زرد رنگ ، معطر و معمولا" در اردیبهشت ماه ظاهر می شوند، میوه ها به صورت پوشش قرمز گوشتی و آبدار میوه محصور شده در اواخر مردادماه قابل جمع آوری است. این د رختچه در اقلیم خشک و نیمه خشک ایران ، در بیابانهای استان سیستان و بلوچستان ، دشت کویر، حوضه بیابانهای مسیله، قم ،سمنان ، خراسان و دامنه های جنوبی البرز انتشار دارند. ریش بز در خطوط همباران ١٠٠میلیمتر به بالا بصورت طبیعی رویشگاههایی را بوجود می آورد. دامنه ارتفاعی رویشگاه آن معمولا" از ٨٠٠تا ١٨٠٠متر از سطح دریا متغیر است. ریش بز اغلب در بیابانها روی سازند نئوژن که دارای تشکیلات مارنی گچی می باشد ، می روید. سیستم رسیشه ای آن بسیار فعال بوده و انشعابات وسیعی را به پیرامون می فرستد و در انتهای ریشه های سطحی (استولون) که در خاکهای شنی گسترده شده اند، اشنعابات هوایی بصورت جستهای فراوان ظاهر می گردند.

Stipagrostis plumosaنسی 

نسی گیاهی بوته ای پایا و بیابانها و شنزارها به فراوانی یافت می شود. انتشار جغرافیایی آن از جنوب ایران تا صحرای قره قوم ادامه دارد.

نسی از خانواده گندمیان (Gramineae) ، بوته ای مرتعی و خوشخوراک که بعنوان گیاهی سازگار، در نقاط استیپی بیابانها و شنزارها ، اجتماعات گیاهی یکدست و وسیعی را بوجود می آورد. 
در بسیاری از عرصه های بیابانی که چرای شدید انجام می گیرد. فرصت ظهور و ازدیاد این بوته مرتعی سلب می شود. در صورتی که مدتی این مراتع قرق شوند، بخوبی گستره های رویشگاهی این گونه با ارزش آشکار خواهند شد. دامنه انشتار نسی در ایران شامل تمام بیابانهای لوت تا شمال دشت کویر ، بیابانهای مسیله و در شنزارهای نوار ریگ بلند ، بعنوان گونه شاخص حضور دارند. نسی در خطوط همباران ١٠٠میلیمتر به بالا در اقلیم خشک و نیمه خشک رشد طبیعی دراد. اغلب در تمام خاکها اعم از خاکهای سبک شنی ، لومی ، گچ دار و حتی خاکهای آهکی با نفوذ پذیری زیاد ، گسترش دارد. این گیاه اغلب به همراه درمنه دشتی، نتر ، قیچ و ریش بز جوامع گیاهی گسترده ای را تشکیل می دهند. علت مقاومت آن نسبت به شرایط اقلیم خشک ، بواسطه وجود غلافی از شن دانه اطراف ریشه های افشان گیاه می باشد که بوته را در درجه حرارتهای بالا ( مخصولا" در فصل تابستان) و در باربر کم آبی محافظت می کند. اگرچه نسی یکی از نادر گونه های مرتعی سازگار به عرصه های بیابانی محسوب می شود ولیکن تاکنون توسط دستگاههای اجرایی کشور ، فعالیتی در جهت تکثیر و احیا آن در مراتع قشلاقی صورت نپذیرفته است.

Salsa crassa علف شور الوان

علف شور گیاهی است بوته ای یک ساله ، ساقه و برگهای آبدار و گوشتی ، دارای انشعابات و شاخه های گسترده بر روی اراضی شور و بحالت کپه ای دیده می شود. آنچه که باعث رنگین شدن منظر بوته به رنگهای ارغوانی ، قرمز ، نارنجی ، زرد و صورتی می شود ، مربوط به تغییر رنگ باله های میوه می باشد.

این تغییر رنگ اغلب در ماههای پاییز (آذر تا آبان ماه) مشهود است . بذور علف شور توسط باله های غشایی محصور شده و به این دلیل بذر را سبک و براحتی توسط باد قابل جابجایی است. زمان جمع آوری بذر علف شور طی ماه آبان می باشد. رویشگاههای طبیعی علف شور در اکثر نقاط شوره زار ایران مانند تپه های نمکی مردآباد کرج ، اراضی شور قزوین ، اراک ، قم ، سمنان ، یزد ، گیلانغرب ، قصر شیرین و بیابانهای حوضه مسیله می باشد. این گیاه تنها توسط بذر تکثیر می یابد و بهترین روش ازدیاد علف شور ، در طبیعت ، بذر پاشی و بذرکاری پس از ریزشهای جوی بویژه برف و باران ، در در عرصه های شور و قلیا بعنوان گیاه زیراشکوب گیاهان درختی و درختچه ای بیابانها.
علف شور معمولا" ایجاد تیپهای یکدست و یکنواختی را در تاغزارها می کند . ولیکن توام با سایر گونه های شور پسند مانند خولی ، اشنان و آنابازیس نیز بعنوان گونه های همراه نیز دیده شده است. 
علف شور دارای گونه های متعددی است که در محیطهای شور و قلیایی بعنوان گیاهی سازگار و مقاوم زندگی می کند. این گیاه متعلق به خانواده اسفناجیان (Chenopodiaceae) بوده ، گیاهی است یکساله، علفی و ارتفاع آن بین ٤٠تا٨٠ سانتیمتر و قطر تاج پوشش آن بین ٤٠تا ١٠٠سانتیمتر متغییر است. برگهای علف شور کوتاه ، آبدار و گوشتی ، گلهایی سبز متمایل به زرد و میوه هایی رنگین که در فصل پاییز قابل مشاهده است. این گیاه معمولا" در بین تاغزارها به همراه سایر گونه های شن دوست مانند کریفون ، خولی و نسی ایجاد تیپهای گسترده ای را می نماید. خاکهای رویشگاه علف شور از آهکی – گجی تا شور و قلیایی ، متنوع است. این گیاه معمولا" در خطوط همباران ٨٠میلیمتر به بالا می شود. دامنه ارتفاع رویشگاهی آن بین ٤٠٠تا ١٢٠٠متر از سطح دریا متغیر است. علف شور در نواحی مختلف بیابانهای حوضه مسیله ، دشت کویر ، حاشیه دقهای بیابانی مانند بیابان سیاه رگه و چهار طاغی گسترش دارد. زیبایی گیاه بیشتر بواسطه تغییراتی است که در باله های میوه رخ داده ، اغلب نوسانات رنگ در فصل پاییز ایجاد رنگهای قرمز، نارنجی و سیاه می کند . به کوتاه سخن ، مجموعه های گیاهی علف شور ، طیفی از رنگهای متنوع را در سطح بیابانها و نمکزارها ، به تماشا می گذارند.

Salsola tomentosa شور بیابانی 

گیاهی بوته ای پایا ، قد کوتاه و ارتفاع متوسط گیاه بین ٢٠تا ٤٠سانتیمتر متغیر است.

انشعابات ساقه ای چوبی و ترد ، برگهای کوچک و کروی شکل ، آبدار و میوه های گیاه معمولا" در اوایل فصل پاییز تشکیل می شوند. کاسه گل دارای 5 دانه بوده که هنگام رسیدن میوه به بال عرضی اطراف آن تبدیل می شود. رنگهای باله های میوه معمولا" بسیار متنوع و رنگین می باشد. این گیاه بوته ای اغلب در هر نوع زیستگاهی به استثناء خاکهای خیلی شور ، رویش دارد. اغلب در نقاط خشک و مرطوب استپهای مختلف کشور مانند نواحی شور آذربایجان ، سواحل دریای خزر ، بیابانهای یزد ، کرمان ، کرج ، سیستان و بلوچستان ، خراسان و مسیله انتشار یافته اند. بر روی خاکهای نیمه عمیق با بافت لومی شنی و سنگریزه دار براحتی استقرار می یابند. دامنه ارتفاعی رویشگاه شور بیابانی بین ٧٠٠تا ١٥٠٠متر از سطح دریا متغیر است. اجتماعات مختلفی را بر روی رسوبات کواترنر با رخساره سفره ماسه ای بوجود می آورد. گونه های همراه این بوته شور پسند عبارتند از : درمنه دشتی، ریش بز، قلم ، نتر ، نسی، کریفون و زلگ می باشند. معمولا" در نقاط دامنه ای به همراه درمنه دشتی تیپ غالب را تشکیل می دهند ، بطوری که با افزایش مقدار درصد رس و شوری خاک ، از پوشش درمنه کاسته و شور بیابان بیشتر خود را نمایان می کند . روش تکثیر گیاه توسط بذر می باشد.


Tribulus terrestris نخودوک

بیابان نشینان به این گونه از خارخسک ، نخودوک می گویند. این گیاه بوته ای یکساله دارای انشعابات فراوان و حداکثر ارتفاع گیاه بین ٤٠تا ٨٠سانتیمتر متغیر است.

نخودوک ریشه ای ضخیم و سفیدرنگ داشته و در اغلب عرصه های شنزارهای بیابان دیده می شود ساقه های آن غیر منشعب ، برگهای شانه ای کوچک بطول ٢تا ٤سانتیمتر ، تمام پیکر گیاه ( اعم از ، برگ ، ساقه و میوه) را انبوهی از کرکهای بسیار متراکم ، کوتاه و نرم پوشانده است.
گلهای آن زرد و میوه ها نیز پرزدار هستند. نخودوک متعلق به خانواده قیچ( Zygophyllaceae)می باشد. 
این گیاه اغلب در تیپهای درمنه دشتی ، نسی و اغلب تاغزارها بطور طبیعی دیده می شوند. 
گونه ای مرتعی بسیار خوش خوراک و در خاکهای با بافت سبک شنی – لومی می روید. در سالهایی که میانگین بارندگی سالیانه بیابانها مطلوب ( بیش از ١٠٠میلیمتر) باشد، این بوته در اغلب نواحی شنی مشاهده می شود. گلهای آن در اواسط بهار و بذرها نیز در اوایل تابستان تشکیل می شوند. روش ازدیاد این گیاه صرفا" توسط بذر انجام می گرد.


Nitraria schoberi قره داغ

قره داغ درختچه ای مقاوم به خشکی ، دارای انشعابات فراوان از بن گیاه ، ساقه ها اغلب به صورت ساقه های خوابیده و خمیده که شکل کپه ای نسبتا" حجیمی را به گیاه می بخشد.

برگها تا حتی گوشتی و آبدار ، ساقه ها در انتهاء نوک تیز و خشبی می شوند. گلهای قره داغ سفید رنگ و معمولا" در اواخر فروردین ماه ظاهر می شوند. میوه های آن قهوه ای متمایل به مشکی ، محتوی یک عدد بذر ، در اواخر خرداد ماه قابل مشاهده است. این درختچه های اغلب در ایران ، ا فغانستان ، سوریه و آسیابی صغیر انتشار دارد. پراکنش جغرافیایی آن در ایران ، از بلوچستان تا خراسان ، در شوره زارهای بیابانی مانند کویر میقان اراک ، سواحل دریاچه نمک کویر و کویر غول آ باد گسترش یافته است. این گیاه در خطوط همباران ١٠٠میلیمتر به بالا قرار دارند. همچنین دامنه ارتفاعی رویشگاه آن بین ٨٠٠تا ١٧٠٠متر از سطح دریا ( کویر میقان ) متغیر است. این درختچه در حاشیه دریاچه های نمک با خاکهای عمیق ، رسوبی و شور که دارای بافت متغیر است ، رویش دارد . علاوه بر این در خاکهای گچی و آهکی که دارای محدودیت زهکشی بوده نیز ، زندگی می کنند. انشعابات ساقه ها در اثر تماس با خاک مرطوب پیرامون گیاه ، ایجاد ریشه های نابجا کرده و این امر در توده ای شدن گیاه به فرم کپه ای کمک می کند . بنابراین از جمله روشهای تکثیر گیاه علاوه بر روش تهیه قلمه ، توسط بذرنیز ازدیاد می شود.

Tamarix hispida گز 

گز از درختجچه های مناطق بیابانی و شور می باشد. این گیاه اغلب در بستر آبراهه ها و رودخانه های شور و قلیایی نواحی خشک رویش دارد.

گیاهی است مقاوم به خشکی و سازگار با شرایط سخت بیابان ، دارای گلهایی قرمز رنگ که در فصل بهار و پاییز در انتهای انشعابات و ساقه ها مشاهده می شود. اراضی شوری که خاک مرطوب داشته و یا تحت تاثیر جریانات فصلی رودخانه ها و آبراهه ها قرار دارند ، از جمله رویشگاههای درختچه گز محسوب می شود. این گیاه در انواع خاکها با بافت شنی – رسی ، سنگریزه دار و دشتهای سیلابی با خاکهای رسوبی عمیق یا نیمه عمیق دیده می شود. دامنه ارتفاع رویشگاه بین ٨٠٠ تا ١٢٠٠ متر از سطح دریا است. این درختچه در رویشگاههای طبیعی همراه با سایر گونه های شور پسند مانند اشنان ، آنابازیس و علف شور اجتماعات طبیعی را بوجود می آورد. گز بواسطه ایجاد تپه های نبکای در اطراف خود ، نقش بسیار مهمی در حفاظت خاک نواحی شور بیابانی بعهده دارد. انشعابات فرعی و متراکم ساقه ها ، شکل کروی کپه ای به این درختچه می بخشد. گز علاوه بر قلمه از طریق جدا کردن پاجوش نیز قابل تکثیر است.

Pistacia Khinjuk & Amygdalus scoparia پسته وحشی و بادام کوهی

پسته وحشی از گیاهان درختی بلند قامت نواحی ارتفاعات کوههای نیمه خشک محسوب می شوند. ارتفاع متوسط این درخت معمولا" بین یک تا سه متر بوده ولیکن در برخی نقاط حتی به ٧مترنیز می رسد.

درختی است دو پایه ، دارای برگهای تک شانه ای ( واجد یک تا ٧برگچه) برگچه ها بیضوی تخم مرغی شکل ، گل آذین نر خوشه مرکب به طول ٥تا ١٢سانتیمتر و گل آذین ماده خوشه مرکب به طول ٧تا ١٥سانتیمتر. میوه پسته وحشی شفت کوچک ( بطول ٥تا ٨میلیمتر و عرض ٤تا ٦میلیمتر) ابتدا صورتی & سپس قرمز و در زمان رسیدن کامل ، پوشش میوه سبز رنگ می باشد. 
در اغلب نقاط کوهستانی نیمه خشک کشور مانند بلوچستان تا خراسان ، لرستان ، کردستان ، اصفهان ، فارس، خوزستان ، کرمان ، یزد و تهران به صورت گونه ای بومی و شاخص حضور دارند. این درختچه به همراه بادام کوهی عنصر اصلی و شاخص بخش کوهستانهای خشک و نیمه خشک ناحیه رویشی ایرانی – تورانی را تشکیل می دهد.
پوشش گیاهی استپ – جنگ پسته وحشی – بادام کوهی در سر تا سر نواحی کوهستانی نیمه خشک ، به همراه سایر گونه های کامفیت (مانند انواع گون ها و چوبکها) گسترده شده اند.
سیستم ریشه ای این درخت سازگاری بسیار مطلوبی را به نقاط سنگلاخی و دامنه های کوههای آهکی و بازالتی ، داشته است. فعالیت بسیار زیاد انشعابات ریشه ای ، بویپه در شکاف تختهت سنگها ، بردباری این گیاه را در مقابل شرایط اکولوژیک حاکم بر منطقه نشان می دهد. پسته وحشی توسط بذر تکثیر می شود. عامل انتشار بذر گیاه در طبیعت شاید توسط پرندگان انجام می گیرد.


Suada fruticosa سیاه شور 

سیاه شور درختچه ای است شورپسند، در پایه سخت و کاملا" چوبی شده، انشعبات جانبی فراوان و ایستا، برگهای کوچک ، کروی و آبدار شاخه های خشبی را فرا میگیرند. این درختچه در سواحل دقهای باتلاقی شور و مرطوب می رویند.

معمولا" در نقاطی که شوری مفرط خاک محدودیت زیستی زیادی را برای سایر گیاهان شورپسند مانند اشنان، علف شور و آنابازیس را فراهم آورده ، با این وجود سیاه شور براحتی می تواند در آن محیط مستقر شوند.
این درختچه اغلب به همراه خارشتر در نقاطی که عمق سطح ایستابی آب بالاست ، رویش دارد و از این جهت خاک رویشگاه آن علاوه بر وجود مقادیر قابل توجهی نمک، لایه پف کرده تمام سطح خاک را می پوشاند.در خاکهای نیمه عمیق تا عمیق که واجد شوری فوق العاده بالا می باشند و همچنین بر روی کفه های رسی نمکی با رخساره ژئومورفولوژی مرطوب نیز سیاه شور می تواند حضور داشته باشد. افزایش غلظت اسمزی درون بافتهای این درختچه نسبت به نمکها و املاح موجود در محیطهای شور باعث شده که تقلیل جذب آب به حداقل و همچنین مقابله شدید برای کاهش فوق العاده تعرق و تبخیر سطحی در اندامها ، صورت گیرد. به همین دلیل شکل ظاهری گیاه ( ساقه های گوشتی ، برگهای کوچک شونده) نیز نسبت به سایر گیاهان خشکی پسند تغییر کند. گونه های همراه اجتماعات سیاه شور محدود بوده و چند گونه هالوفیت مقاوم مانند گنگ و برخی از گونه های علف شور دیده می شوند. میوه های سیاه شور کیسه مانند بوده و محتوای دانه ای افقی می باشند. بذور این درختچه در اواخر فصل پاییز می رسند. سیاه شور علاوه بر بذر ، توسط قلمه نیز ازدیاد می شوند.


Amyg dalus scopariaبادام کوهی

درختچه ای خوش منظر ، ساقه های آن ایستا ، افراشته و سبز رنگ ، برگهای باریک و کوچک و بعنوان اولین درختچه گل دهنده در فصل بهار با گلهایی درشت و سفید رنگ در اقلیم نیمه خشک کشور ، مناظر بدیعی را به تماشا می گذارد.

این درختچه در برابر شرایط نامساعد محیط ( کم آبی و نوسانات شدید حرارتی) مقاوم می باشد. بادام کوهی متعلق به خانواده گل سرخیان(Rosaceae) ، ارتفاع متوسط گیاه بین ٥/٢ تا ٣ متر و قطر تاج پوشش آن نیز به ٢ تا ٥/٢ متر بالغ می گردد. گل های سفید رنگ بادام معمولا" قبل از ظهور برگها در اوایل فروردین ماه ظاهر می شوند. میوه های آن نیز در خردادماه رسیده و قابل جمع آوری است. بخش وسیعی از کوههای آهکی ، سنگلاخی ناحیه رویشی ایرانی – تورانی کشور توسط بادام کوهی بعنوان گونه ای مقاوم و سازگار به خشکی پوشیده شده است. د امنه ارتفاعی رویشگاه بادام کوهی بین ٨٠٠تا ٢٧٠٠متر از سطح دریا بوده که این محدوده در خطوط همباران ١٥٠تا ٢٥٠میلیمتر قرار گرفته اند. بادام کوهی در خاکهای عمیق تا نیمه عمیق ، سنگریزه دار و بر روی تشکیلات آهکی – سیلیسی در شیبهای ملایم کوهستانها می روید. طی دهه هفتاد دستگاههای اجرایی کشور ( مانند منابع طبیعی و آبخیزداری) اهمیت و جایگاه این درختچه را شناخته ، جهت اصلاح و احیا مراتع کوهستانی اقدام به عملیات بذر کاری و نهالکاری بادام کوهی را نموده اند. در چند دهه گذشته بعلت کمبود سوختهای فسیلی ، اکثر بیابان نشینان از چوبهای ناشی از قطع درختان بادام کوهی ، جهت تهیه سوخت و ذغال استفاده می کرده اند، که این امر بتدریج باعث از بین رفتن اکثر رویشگاههای بادام کوهی گردید. آثار و شواهد این امر را در چاله های ذغال سوزی که در اکثر نواحی کوهستانی خشک وجود دارد ، می توان مشاهده نمود.


Halanthium raiflorum گل شوره زار 

گیاهی بوته ای یکساله ، بند بند، نمدی و گوشتدار می باشد. معمولا" ا جتماعات گل شوره زار بصورت محدود در حواشی دامنه های گنبدهای نمکی، بر روی خاکهای لومی غیر قلیا و نسبتا" شور استقرار یافته اند. دامنه ارتفاعی رویشگاه این گیاه بین ٩٠٠تا ١٢٠٠متر از سطح دریا می باشد.

گونه های گیاهی علف شور ، جغجغک ، خارشتر و درمنه دشتی بعنوان گونه های همراه در رویشگاههای گل شوره زار مشاهده می شود. این گونه گیاهی در اغلب اراضی شور پیرامون تپه های مارنی – گچی که واجد پوشش گیاهی کم تراکم بوده، انتشار دارند. در دشت شور قزوین، تاکستان ، مرداب کرج، سواحل دریاچه ارومیه، شوره زارهای همدان ، اراک ، ملایر و بهبهان و حوضه بیابانهای مسیله بطور طبیعی حضور دارند. ساقه و انشعابات جانبی گیاه که بصورت کپه ای روی زمین قرار گرفته اند ، آبدار و نقره ای فام است. این سیستم هوایی باعث شده که تحمل گیاه نسبت به شوری و عدم اتلاف آب از طریق تعرق افزایش یابد. همچنین به گیاه امکان می دهد تا تراکم و غلظت اسمزی درونی خود را تغییر داده و آن را بیشتر از خاک محیط سازد تا در جذب آب موجود در خاک مشکلی نداشته باشد. در بخش درونی پارانشیم آبی گیاه وجود یافته های درشت ( سرشار از شیره و اکوئولی غنی از املاح و اسید اگزالیک) بصورت تیغه های مجاور بافت پارانشیم کلروفیلی ، هدر رفت آب را از این بخش کنترل کند.

Pteropyrum aucheri پرند

پرند درختچه ای است با شاخه و انشعابات متعدد و متراکم که در نقاط مختلف بیابان مخصوصا" همراه با گیاه درمنه دشتی(Artemisia sieberi ) اجتماعات وسیع و گسترده ای را بوجود می آورد.

پرند متعلق به خانواده علف هفت بند(Polygonaceae) بوده و ارتفاع این درختچه ها تا ٥/١ متر می رسد گلهای آن سفید رنگ و میوه ای قرمز و بالدار تولید می کند. معمولا" در اقلیم خشک در بستر رودخانه ها و آبراه های فصلی بعنوان تنها گونه درختچه ای غالب مشاهده می شود. پرند اغلب در خاکهای سنگریزه دار ، سنگلاخی و نیمه عمیق با بافت سبک و متوسط نیز براحتی رشد می کند.
دامنه ارتفاع رویشگاهی آن در بیابانهای مسیله و دشت کویر بین ٨٠٠تا ١٩٠٠متر از سطح دریا متغیر است. این نواحی در خطوط همباران ٨٠تا ١٨٠میلیمتر گسترش دارند. این درختچه را می توان در بلوچستان ، خراسان ، سمنان ، دامغان ، ا صفهان ، قزوین، انارک و اغلب نواحی ایران مشاهده نمود.
گلهای آن معمولا" در اردیبهشت ماه و میوه های بالدار و قرمز خوش رنگ آن در تابستان ظاهر می شوند. پرند از طریق بذر قابل تکثیر می باشد. این درختچه علاوه بر نقاط استپی و دشتی در آبراهه های نواحی کوهستانی مشرف به بیابانها ( تا ارتفاع ١٨٠٠متر از سطح دریا ) نیز گسترش دارد.

ریواس Rheum ribes

ریواس از گیاهان بوته ای دارویی و صخره دوست بشمار می آید که در نقاط کوهستانی اقالیم خشک و نیمه خشک رویش دارند.

این گیاه پایا ، معمولا" در نواحی شیب دار کوهستانها ، لابلای تخته سنگها به خوبی سازگاری پیدا نموده است. برگهای ریواس معملا" حالت طوقه ای پهن ، بر روی زمین گسترده شده و دارای دم برگ کوتاه ( ٥تا ١٠سانتیمتر) و پهنک بسیار خشن و عریضی ( در برخی موارد قطر پهنک بیش از ٨٠سانتیمتر می رسد) می باشد. در سالهایی که متوسط بارندگی سالیانه مطلوب (حداقل ١٣٠میلیمتر) باشد ، ریواس ایجاد ساقه های گل دهنده به ارتفاع ٥٠تا ٨٠سا نتیمتر می نماید. در انتهای ساقه گل دهنده ، گل آذین زرد متمایل به کرم در اوایل فصل بهار (اردیبهشت ماه) بخوبی نمایان است. میوه های بالدار و قرمز رنگ گیاه در اواخر اردیبهشت ماه و اوایل خرداد ماه رسیده و قابل جمع آوری است. ریواس متعلق به خانواده علف هفت بند ( Polygonaceae) بوده و بعنوان گیاه خوراکی و دارویی از قدیم الایام در طب سنتی مورد استفاده قرار می گرفته است. ساقه های گل دهنده گیاه همزمان با شکفته شدن گلها ، زمانی که ترد و تازه هستند، به مصارف خوراکی می رسد و بعنوان سبزی خوراکی ترش مزه به همراه سایر ترشیجات مورد استفاده قرار می گیرد. گلهای ریواس دارای دانه های گرد نسبتا" زیادی بوده که زنبورهای عسل برای تغذیه نوزاد داخل کند و بهره برداری می کندن. از طرفی گلهای ریواس را بمنظور رنگ کردن مو به همراه سایر گیاهان رنگ دهنده به مصارف مختلف آرایشی می رسد . میوه ها و بذرهای ریواس نیز بعنوان ملین قوی و ضد کرم در طب سنتی استفاده می کنند.

اشنان Seidlitzia rosmarinus

اشنان درختچه ای شورپسند، مقاوم به خشکی که در اغلب در نواحی شور و قلیایی بیابانها ، ایجاد اجتماعات یک دست و وسیعی را می نماید. اشنان در بیابانها و شوره زارهای دشت کویر و لوت ، بیابانهای مسیله ، دامغان ، سبزوار، خراسان ، کرمان ، یزد و اغلب نواحی شور و قلیایی کشور بعنوان گونه ای بومی و سازگار رویش دارد.

این درختچه متعلق به خانواده اسفناجیان (Chenpodiaceae)بوده و دارای برگهایی آبدار ، گوشتی و استوانه ای شکل که محتوی املاح فراوان می باشد. ارتفاع متوسط گیاه تا دو متر و قطر تاج پوشش آن تا یک و نیم متر نیز می رسد. زمان گل دهی آن ، اوایل شهریور ماه و بذور آن نیز در آبان ماه بطور کامل می رسند. بنابراین بهترین زمان جمع آوری بذر ، آبان تا آذر می باشد. اشنان خاکهای شور و قلیایی را بخوبی تحمل می کند و در خاکهای نیمه عمیق تا عمیق ، همراه با میزان شوری متفاوت و حتی در تشکیلات مارنی( بیابان خطب شکن) نیز می تواند رشد و نمود کند. قدرت جذب فوق العاده زیاد املاح قلیایی مانند ترکیبات کربنات سدیم و پتاسیم را دارا است به همین دلیل از خاکستر حاصل از سوزاندن شاخ و برگ گیاه ، ماده ای قلیایی «کلیاب» بدست می آورند که در مراکز صنعتی و سنتی مانند صابون سازی ، سفالگری ، شستشوی نخهای ابریشم و شیشه گری استفاده می کنند. اشنان اجتماعات گیاهی وسیعی در عرصه های مختلف بیابانها و شوره زارها مانند بیابانهای ارغوانی ، چاق آباد ، چاه عروس ، چاه شور و اطراف مرنجاب را بوجود می آورند. طی چند ساله اخیر دستگاههای اجرایی در امر بیابانزدایی به توسعه و گسترش رویشگاههای اشنان واقع در مراتع قشقلاقی پرداخته است. اشنان نه تنها بعنوان یکی از گونه های مرتعی ، بلکه از لحاظ حفاظت خاک نیز حائز اهمیت می باشد . تکثیر این درختچه توسط بذر و در اغلب مواقع بذر پاشی از ریزشهای جوی با موفقیت همراه بوده است.


Artemisia sieberi درمنه دشتی 

درمنه دشتی به گویش بیابان نشینان «ترخ» شهرت دارد. این گیاه بوته ای بسیار معطر ، عنصر اصلی و غالب اجتماعات گیاهی در استپهای خشک و نپمه خشک کشور محسوب می شود. ارتفاع این بوته بین 30 تا 50 سانتیمتر ، دارای انشعابات متعدد و متراکم که شکل کپه ای را به بوته می بخشد.

درمنه دشتی از خانواده کاسنی(Compositae) بوده و تمام اندامهای هوایی گیاه اعم از ساقه ، برگها ، گل ، میوه و بذر دارای عطری بسیار تند و نافذ می باشد. این گیاه در خطوط همباران 100 میلیمتر به بالا به راحتی استقرار می یابد. اغلب در خاکهای لومی، شنی و لومی رسی ایجاد رویشگاهای وسیعی را می نماید. در عرصه های استپی بیابان به همراه سایر گونه های بیابانی و کم توقع مانند نسی، نتر و علف شور، اجتماعات گیاهی متنوعی را بوجود می آورد. این گیاه اگر چه در فصل بهار و تابستان بواسطه بوی عطر بسیار تند آن ، مورد استفاده چرای گوسفندان قرار نمی گیرد، ولیکن در فصل پاییز و زمستان ، زمانی که گیاه غرق در بذر می باشد. توسط گوسفندان مورد چرا قرار می گیرد. درمنه دشتی از جمله بوته های بسیار سازگار به شرایط سخت بیابان محسوب می شود که علاوه بر مصارف علوفه ای ( در مراتع قشلاقی ) ، بوته ای بسیار مقاوم در مقابل فرسایش های بادی و نقش ارزنده ای را در حفاظت خاک این قاط بر عهده دارد. در طی دهه اخیر، اهمیت اکولوژیکی این گونه با ارزش در عرصه های بیابانی تا حدودی مشخص شده و دستگاه اجرایی کشور ( منابع طبیعی) مراتع قشقلاقی را توسط این گیاه بذرکاری می کنند. تنها روش تکثیر گیاه توسط بذر می باشد.


اسکنبیل Calligonum comosum 

اسکنبیل درختچه ای است سازگار به شرایط بیابان ، در شنزارها بعنوان گونه ای شاخص و مقاوم به خشکی و کم آبی زندگی می کند. این درختچه از جایگاه ویژه ای در شرایط متفاوت اقلیم خشک و نیمه خشک بویژه تپه های ماسه ای و شنهای روان برخوردار است. دامنه انتشار آن بسیار گسترده بوده بطوری که در اغلب شنزارهای مرکزی ایران مانند بیابانهای شنی کرمان ، خوروبیابانک ، نائین، دشت کویر، ریگستان جن ، دامغان ، سیستان و بلوچستان ، کرج و آذربایجان حضور دارند. اسکنبیل متعلق به خانواده علف هفت بند ( Polygonaceae)دارای تنه ای منشعب ، یا غیر منشعب، سفید رنگ، ساقه ایستا و افراشته، برگها اغلب حالت آویز بخود می گیرند. دوره رشد رویشی آن از اسفندماه آغاز و ظهور برگهای باریک و کشیده تا اواسط فروردین ادامه پیدا می کند. گلهای ریز و سفید رنگ آن از اواخر فروردین ماه آغاز و تا اواخر اردیبهشت ماه منظره بسیار بدیعی را به چهره شنزارها می بخشد. میوه ها بتدریج در خردادماه ظاهر می شوند میوه های مژک دار به رنگهای کرم ، سفید، صورتی، قرمز رنگ، تمام پیکر گیاه را فرامی گیرند. ارتفاع اسکنبیل معمولا" بین یک تا سه متر متغیر است. 

سیستم ریشه ای درختچه اسکنبیل در شنزارهای مناطق خشک، تنها وسیله جاذب رطوبت بوده و یگانه ابزاری است که گیاه برای جستجوی رطوبت و ترفیع نیاز آبی خودش، به آنها مجهز شده، افزون بر این بواسطه کمبود میزان رطوبت در شنزار و کند بودن جریان آب در خاک ، گیاه مجبور است بطور مداوم انشعابات ریشه ای را جهت درسیابی به رطوبت کافی، به هر سو گسیل دارد. بنابراین فعالیت رشد سیستم ریشه ای در این درختچه ها بسیار فعال بوده و حجم وسیعی از ریشه ها، اندامهایی را در مقابل شرایط محیط سخت محافظت می کند. این فعالیت را حتی در نهالهای کوچک گیاهان شندوست می توان مشاهده کرد. در برخی بررسیهای انجام گرفته پیرامون تناسب اندامهای زیرزمینی(ریشه ها) به اندامهای هوائی ، نسبت به ده به یک را نیز نشان داده است. به کوتاه سخن، این حجم ریشه ، یگانه وسیله موثر برای زندگی گیاه در خاکهائی است که رطوبت در طبقات عمیق تر وجود دارد. سیستم ریشه ای علاوه بر نقش فیزیولوژیک برای گیاه (ترفیع نیاز آبی) ابزاری نیز می باشد که گیاه را در مقابل بادهای سهمگین و طوفانهای شنی حفاظت کند . به همین دلیل در برخی نقاط شاید بخش وسیعی از خاک اطراف ریشه های اسکنبیل توسط باد، برداشته شده باشد. با این حال گیاه همچنان به رشد طبیعی خود ادامه دهد.
اسکنبیل در عرصه های تپه های شنی و ماسه های روان براحتی مستقر شده و درختچه ای است شن دوست که سیستم ریشه های آن با خاکهای سبک سازگاری پیدا نموده است. این درختچه اغلب در بیابانهای ارمنستان ، تاجیکستان ، صحرای قره قوم ایجاد رویشگاههای وسیعی را می نماید. اسکنبیل تغییرات و نوسانات شدید حراتی و رطوبتی را براحتی تحمل می کند و برای کاهش میزان تعرق از سطح برگها ، سطح برگهای خود را به حداقل رسانده است. شکل برگها باریک ، کشیده و دراز می باشند تا در مقابل کمبود رطوبت ( مخصوصا" در فصل تابستان ) و حشکسالی ها ، بتواند حداقل اتلاف آب را از برگها داشته باشند. اسکنبیل در طبیعت معمولا" بهمراه سایر گونه های شن دوست مانند نسی ، خارسوف ، سوف بی خار، دم گاوی ، آفتاب پرست و کلبیت دیده می شود. اسکنبیل از جمله درختچه هایی است که در دستگاههای اجرایی کشور ( منابع طبیعی) برای احیا عرصه های شنی و شنزارها ، پس از ایجاد بادشکن و یا مالچ پاشی شنهای روان ، در قالب عملیات بیولوژیک از آن استفاده می کنند. روش تکثیر اسکنبیل علاوه بر بذر توسط قلمه نیز ازدیاد صورت می گیرد. 
اسکنبیلها همانند دم گاوی انعطاف اکولوژیک بسیار زیادی در مقابل شرایط سخت محخیط بیابان از خود نشان می دهند. این درختچه ها نوسانات شدید درجه حرارت را در فصول مختلف سال براحتی تحمل نموده ، علاوه بر این با وجود سیستم ریشه ای بسیار گسترده و فعال ، حتی در گرمترین ماه سال نیز از حداقل رطوبت موجود در خاک بخوبی استفاده کرده و در واقع حداکثر صرفه جویی را در مقابل اتلاف آب از طریق تعرق ، از خود نشان می دهد . این درختچه ها دارای انشعابات فرعی گسترده بر روی شنزارها بوده و فرم گیاه به اشکال متفاوتی ( کروی ، ایستاده و یا خمیده ) در تپه های ماسه ای مشاهده می شود. میوه های اسکنبیل معمولا" کروی و توپی شکل بوده و در اواخر بهار تشکیل می گردد. انبوه میوه های مژک دار اسکنبیل در روی ساقه ها به رنگهای قرمز، صورتی و زرشکی ، مناظر بدیعی را در روی ماسه های روان به نمایش می گذاراند. میوه دارای تارهای نازک ابریشمی زیاد در اطراف بوده و به شکل توپ کوچک می ماند که براحتی توسط باد جابجا می شود . اسکنبیلها در اقالیم خشک و نیمه خشک منحصرا" در خاکهای ماسه ای و تپه های شنی استقرار دارند.

Astragalus Squarrosus نتر 

«نتر» یا «سوس» نامی است که بیابان نشینان به این گونه«گون» نهاده اند. درختچه ای است شن دوست ، بسیار مقاوم به خشکی و سازگار به عرصه های شنی – گچی . این درختچه متعلق به خانواده پروانه آسا(Papilionaceae) ، ارتفاع آن بین 70 تا 5/1 متر و قطر تاج پوشش آن بین 60 تا 100 سانتیمتر بالغ می گردد. 

برگهای شانه ای گیاه پوشیده از کرکهای ریز سفید رنگ بوده به همین دلیل ریخت ظاهری گیاه سبز نقره ای جلوه می کند. این گیاه کم برگ بوده و به همین دلیل بخشی از مکانیسم فتوسنتز گیاه ، توسط ساقه های سبز و جوان آن انجام می گیرد. نتر بومی نواحی ایران ، پاکستان ، افغانستان و ترکمنستان می باشد. در عرصه های شنزارهای چوپانان ، خوارتوران ، سیستان و بلوچستان و بیابانهای مسیله( تپه های شنی مظفرآباد، چاه قرقره و نوار ریگ بلند ) گسترش دارند. خاک رویشگاه نتر اغلب شنی ، سبک و گچی می باشد.دامنه ارتفاعی رویشگاه نتر بین 800 تا 1200 متر از سطح دریا است. این نواحی در خطوط همباران 80 تا 100 میلیمتر قرار دارند. این درختچه اغلب همراه سایر گیاهان شن دوست مانند کلبیت ، اسکنبیل، نسی و خار سوف ایجاد اجتماعات پراکنده ای را در شنزارها می نماید. گلهای گیاه معمولا" در اواسط قروردین ماه ظاهر می شوند و میوه های حاوی 2تا 3 عدد بذر در خردادماه قابل مشاهده هستند. این درختچه شن دوست ، گیاهی مرتعی و بسیار خوشخوراک در مراتع قشقلاقی محسوب می شود. در اوایل بهار سر شاخه های جوان و گلدار گیاه مورد علاقه گوسفندان می باشد. نتر بوسیله بذر تکثیر می شود.


Ficus carica L.subsp rupestrise انجیر خوراکی صخره ای

انجیر وحشی که در واقع زیرگونه ای از انجیر خوراکی می باشد، درختچه ای است صخره دوست و کند و رشد که اغلب در نقاط سنگلاخی و شیب دار نواحی کوهستانی نیمه خشک رویش دارد. این گیاه درختچه ای است دارای سیستم ریشه ای فوق العاده فعال و سازگار به نوسانات شدید رطوبتی می باشد. انشعابات ریشه های انجیر وحشی در شکاف سنگها ، جایی که تنها در محدوده یقه و منطقه ریشه این گیاه ، مقدار ناچیزی خاک وجود دارد ، نفوذ می کند.

در برخی موارد فعالیت شدید سیستم ریشه ای گیاهان در منافذ سنگها ، منجر به شکستن و خرد کردن سنگها نیز می شود. ولیکن در کوههای ارتفاعات سیاه کوه، کوههای یخ آب و کوشکوه نیز به طور پراکنده در منافذ تخته سنگها دیده می شود. وجود این قبیل گونه های درختچه ای بسیار مقاوم و سازگار ، استعداد و پتانسیل منطقه را در ایجاد پوشش استپ – جنگل بالا می برد و چنانچه خواص اکولوپیک چنین عناصری شناخته شود ، قطعا" در احیاء نواحی سنگلاخی و تراسهای در حال فرسایش کمک بسیار موثری برای مدیریت دستگاههای اجرایی در امر منابع طبیعی خواهد بود. میوه های این گیاه ، شیرین و دارای ارزش غذایی می باشد به همین دلیل اغلب به صورت میوه های خشک در آجیل و تنقلات مورد استفاده قرار می گیرد.

اسفناج وحشی - آنزیپلکس

اسفناج وحشی از جمله گیاهان بوته ای چند ساله می باشد که کشت آن در شرایط آب و هوایی خاص کشور ما نتیجه بسیار مطلوب و خوبی دارد. 


گیاهی خوشخوراک، و مناسب برای تغذیه دامها می باشد. 
در مقابل خشکی و کم آبی و گرمای زیاد مقاوم بوده و در محیطهای شور بخوبی رشد می کند ، به علاوه از شوری خاک می کاهد و در نتیجه باعث ایجاد محیطی مساعد برای رشد و تجدید حیات گیاهان دیگر می گردد. 
روی هم رفته این گیاه با بازده علوفه ای خوبی که دارد برای احیاء و اصلاح مراتع مناسب می باشد.

Smirnovia iranica دم گاوی

دم گاوی معمولا" در عرصه های تپه های ماسه بادی بیابانهای چوپانان ، نوار ریگ بلند ، شنزارهای خوار توران و ریگستان جن انتشار دارد. گلهای این درختچه معمولا" در اواخر اردیبهشت ماه بتدریج تبدیل به میوه های بسیار زیبایی می شوند. میوه ها بصورت نیامهای پفکی شکل ، نسبتا" بزرگ که در داخل آن تعداد ٢ تا ٥ عدد بذر جای دارد. میوه بواسطه وجود کیسه هوادار ، سبک بوده و در اوایل مردادماه توسط باد جابجا شده و به اطراف پراکنده می شوند.

این گیاه معمولا" در خطوط همباران ٨٠ تا١٣٠ میلیمتر بطور طبیعی رویش دارد. دامنه ارتفاعی رویشگاه آن بین ٨٠٠تا ١٢٠٠متر از سطح دریا است. دم گاوی دارای دو نوع سیستم ریشه ای می باشد. ریشه های عمودی گیاه که معمولا" در سالهای اوایل رویش فعالیت دارند، بیشتر بواسطه دسترسی به رطوبت زیرین و استقرار اولیه گیاه در شنزار می باشد. این نوع سیستم ریشه ای معمولا" زیاد فعال نبوده بلکه ریشه های افقی و سطحی گیاه که معمولا" از سال دوم به بعد فعالیت می کند، برای دستیابی به رطوبت سطحی با انتشار وسیع و گسترده تا شعاع ٣٥متر نیز گسترش می یابد . سیستم ریشه ای در رویشگاه طبیعی دم گاوی معمولا" بر روی ریشه های سطحی و افقی گیاه ، به فواصل ١ تا ٥/١ متر از پایه مادری ، جستهای جدیدی را تولید می کند که پس از چند سال ، توده ای از درختچه که در زیر به هم متصل هستند، بوجود می آیند بنابراین تکثیر دم گاوی علاوه بر انشعابات جستهای ریشه ای ، توسط بذر نیز تکثیر می شوند.

گیاه باریجه Ferala gum mosa

نام گیاهی ست پایا و منوکاریپیک ، بومی نواحی کوهستانی مرطوب و نیمه خشک ایران و چند کشور حوضه دریای مدیترانه .

عمده رویشگاههای گیاه در استانهای خراسان ، اصفهان ، تهران ، مازندران ، مرکزی و زنجان می باشد . شیرابه ای که در اثر خراشهای طبیعی یا مصنوعی از ریشه ، ، ساقه ، برگ و میوه گیاه تراوش می شود اصطلاحا" گالبانوم" گویند. صمغ حاصل از گیاه ، جز فرآورده های فرعی مرتع بوده و بعنوان یکی از مهمرتین گیاهان دارویی – صنعتی صادراتی کشور محسوب می شود.

بدلیل کیفیت و مرغوبیت بسیار بالای باریجه ایران نسبت به سایر ممالک حوضه مدیترانه ، سالیانه بیش از دهها تن صمغ ، به شکل خام از کشور صادر و فرآورده های حاصل از آن با چندین برابر قیمت به کشور سرازیر می شود یکی از رویشگاههای با اهمیت باریجه ، حوضه های آبخیز جنوب و غرب کاشان که براساس آمار سال 1371 ، بیش از یک ششم باریجه صادراتی کشور(حدود یازده تن ) را بخود اختصاص داده است.
از جمله مصارف صمغ باریجه ، کاربرد آن در صنایع عطر و ادکلن سازی، نقاشی ، نساجی و داروسازی است مهمترین ترکیب شیمیای آن ، شامل ترکیبات کومارینی ، استرولی و گلیکوزیدی می باشد.
بدلیل بهره برداری هر ساله از این گیاه در رویشگاههای مختلف کشور و بمنظور یافتن مناسبترین شیوه بهره برداری و برآورد میزان توانایی آن در تولید محصول ، بررسیهای مطالعاتی در زمینه شیوه های مختلف بهره برداری در چهار مرتع باریجه خیز کاشان ( اسحاق آباد ، ویدوجا ، نشل و مرق) انجام گیرد.
نتایج حاصله نشان داد که ما بین چهار روش بهره برداری مرسم ( برش عرضی ، برش طولی، نربری و رویش ایژی ) ، برش طولی ، مناسبترین شیوه در امر بهره برداری شناخته شد. در این عملیات حداکثر تا چهار برش ، بسته به قطر و سنگ گیاه ، آسیب غیر قابل جبرانی را وارد نیاورده و قدرت بازیابی و ترمیم زخم وارد شده ، امکان پذیر است.
نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |

گیاهان دارویی استان سمنان

حمیده کریمی
حمیده کریمی | شنبه, ۶ شهریور ۹۵ ساعت ۱۱:۱۵
 
 

کشور عزیزمان، ایران، به دلیل داشتن تنوع آب‌وهوایی، پوشش گیاهی متنوعی دارد. بخش عمده‌ای از گیاهان اطراف ما را گیاهان دارویی تشکیل می‌دهند که در طب سنتی و مدرن برای درمان بیماری‌ها از آن‌ها استفاده می‌شود. استان سمنان نیز دارای طیف قابل توجهی از گونه‌های گیاهان دارویی است که در این مقاله با نمونه‌هایی از آن‌ها آشنا می‌شویم. با کجارو همراه باشید.

 

استان سمنان ششمین استان ایران از نظر مساحت است که از دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز شروع شده و به دشت کویر ختم می‌شود. گستردگی جغرافیایی در استان سمنان، تنوع آب‌وهوایی کم‌نظیری را رقم زده است. مناطقی کاملا کوهستانی در شهرستان مهدی‌شهر که در شمال غربی استان سمنان قرار دارد، جنگل‌های سرسبز و آبشارهای پرآب در شمال شهرستانشاهرود مانند جنگل ابر، جنگل اولنگ و آبشار موجن که در شرق استان سمنان قرار دارد و تپه‌های شنی و مناطق کاملا خشک کویری در جنوب استان مانند کویر حاج علی قلی دامغان، نمونه‌هایی از اقلیم‌های متفاوت آب‌وهوایی در استان سمنان هستند. تحت تاثیر همین اقلیم‌های متفاوت، گیاهان دارویی استان سمنان نیز تنوع جالبی دارند. طبق آمار منتشر شده، ۱۳۰ گونه‌ی گیاه دارویی در استان سمنان شناخته شده است که برخی از آن‌ها جزو گیاهان دارویی مناطق کویری و بیشتر آنها جزو گیاهان دارویی مناطق کوهستانی به شمار می‌روند.

شهرستان شاهرود که دومین شهرستان بزرگ کشور بعد از شهرستان طبس است، بیشترین سهم را در تنوع گیاهان دارویی استان سمنان دارد. آب‌وهوای معتدل و نیمه مرطوب قسمت‌های شمالی آن، شرایط مساعدی را برای رویش گونه‌های مختلف پدید آورده است. در ادامه‌ی مقاله تعدادی از گیاهان دارویی استان سمنان را معرفی می‌کنیم.

سریش

سریش

این گیاه که در گویش محلی به آن سرشو می‌گویند، در نواحی سنگلاخی کوهستان‌ها می‌روید. گیاه سریش، برگ‌های کوتاه، نسبتا باریک و پرتعداد دارد و گل‌های آن که به صورت خوشه‌ای و به رنگ‌های صورتی، سفید یا زرد هستند و در انتهای ساقه‌ای بلند و بی‌برگ قرار دارند. فصل گل‌دهی این گیاه از اواسط اردیبهشت شروع شده و تا اواسط خرداد ادامه می‌یابد. ریشه‌ی کوتاه و ضخیم این گیاه، شاخه‌های افشان ضخیمی دارد که شکل خاصی را برای این ریشه به وجود آورده‌اند. میوه‌ی سریش، پوشینه‌ای مدور، پر از دانه‌های سه وجهی است. برگ‌های جوان گیاه سریش به عنوان سبزی خوراکی در پخت نان و تهیه‌ی غذا استفاده می‌شوند. همچنین در برخی مناطق از ریشه‌ی آن که میزان قابل توجهی نشاسته دارد، نوعی آش می‌پزند. ریشه‌ی گیاه سریش در تولید چسب نیز کاربرد دارد. تمامی قسمت‌های گیاه سریش خواص دارویی دارند. برگ آن طبیعت سرد و تر دارد و طبع ریشه‌اش گرم و خشک است. جوشانده‌ی ریشه‌ی سریش، ضدعفونی کننده است و استعمال خارجی آن در درمان جوش‌ها و لک‌های پوست، موثر است. ریشه‌ی این گیاه با از بین بردن اخلاط غلیظ، باعث رفع خشونت حلق می‌شود. برای مبتلایان به بیماری‌های معده و کبد مفید است و سنگ مثانه را دفع می‌کند. ریشه‌ی گیاه سریش در مداوای یرقان مفید است و موجب تسریع در جوش خوردن استخوان‌های شکسته می‌شود. در طب سنتی برای درمان گل‌مژه، شست‌وشوی چشم در آب دم‌کرده‌ی ساقه‌ی سریش و مقدار اندکی زعفران را توصیه می‌کنند. آب برگ‌ها و ساقه‌ی سریش به عنوان مسکن و چرک خشک‌کن استفاده می‌شود. علاوه بر خواص دارویی گیاه سریش، از دانه‌های آن روغنی تهیه می‌شود که در درمان برخی تصلب‌های شریانی، التهابات و زخم‌ها موثر است.

سریش

خارشتر

خارشتر

درختچه‌ای کوتاه که ارتفاعش از ۱/۵ متر تجاوز نمی‌کند و محل رویش آن، مناطق حاشیه‌ی کویر است. البته در برخی مناطق به عنوان علف هرز در مزارع و باغ‌ها نیز مشاهده می‌شود. خارشتر گیاهی است مقاوم در برابر کم‌آبی که در مناطق کویری، علوفه‌ای مناسب برای دام‌ها به ویژه بز به شمار می‌رودمهم‌ترین عامل استقامت این گیاه در آب‌وهوای گرم و خشک کویر، ریشه‌ی بسیار عمیق آن است که تا عمق ۵ متری در زمین فرو می‌رود. خارشتر، ساقه‌های متعدد سبزرنگ دارد که با تعداد زیادی خار تیز و بلند (که طول آن‌ها تا ۶ سانتی‌متر می‌رسد) با نوک زردرنگ پوشیده شده است. برگ‌های این گیاه، بیضی‌شکل و گل‌هایش به رنگ قرمز ارغوانی است. میوه‌ی خارشتر، غلافی است که تعداد چهار تا هفت دانه را در خود جای داده است. از نظر طب سنتی، طبیعت خارشتر سرد است و برای رفع صفرا و دفع سنگ کلیه و مثانه نافع است. مصرف این گیاه برای درمان تب و لرز و سیاه‌سرفه مفید است. استعمال خارجی روغن برگ خارشتر، التیام‌بخش دردهای روماتیسمی است. از گل‌های این گیاه در درمان بواسیر استفاده می‌شود. عرق خارشتر خاصیت چربی سوزی دارد و گزینه‌ی مناسبی برای رژیم‌های کاهش وزن است. تحقیقات جدید پزشکی در مورد ریشه‌ی گیاه خارشتر و ترکیبات شیمیایی موجود در آن، خاصیت مهم دیگری را در مورد این گیاه به اثبات رسانده است. مصرف دارویی ریشه‌ی خارشتر با تقویت سیستم دفاعی بدن، گزینه‌ی مناسبی برای مهار بیماری ایدز است. اهمیت گیاه خارشتر به خواص دارویی موجود در قسمت‌های مختلف این گیاه، محدود نمی‌شود. این گیاه در واقع منبع تولید یکی از مشهورترین مواد طبیعی درمانی یعنی ترنجبین است و همین ویژگی باعث شده تا خارشتر را با نام علف ترنجبین هم بشناسند.

ترنجبین

ترنجبین

واژه‌ی ترنجبین معرب ترانگبین به معنای عسل تازه است. حکمای قدیمی معتقد بودند که ترنجبین شبنمی است که از آسمان روی خارشتر می‌نشیند و خشک می‌شود اما برای اولین بار ابوریحان بیرونی اثبات کرد که این ماده از تراوشات خود گیاه است. در واقع بر اثر فعالیت گونه‌ای از حشرات سخت‌بال‌پوش که معمولا در مناطق کویری دیده می‌شوند، شیرابه‌ای از گیاه خارشتر تراوش می‌کند که به تدریج مانند ذرات نبات روی گیاه سفت شده و بعد از ضربه زدن یا به اصطلاح محلی، تکاندن، از گیاه جدا می‌شود. این ماده‌ی قندی که طعمی بسیار شیرین دارد، ترنجبین نامیده می‌شود و از آن، در گذشته برای تولید قند استفاده می‌کردند. امروزه علاوه بر استفاده‌ی آن در تهیه‌ی گز، در صنایع داروسازی به عنوان طعم‌دهنده هم کاربرد دارد. ترنجبین طبع کمی گرم و تر دارد و در درمان زردی و دفع صفرا مفید است. این ماده‌ی قندی، ملین و ضد یبوست است و در مداوای تب و سرفه، بسیار توصیه می‌شود. عطش را کاهش می‌دهد و خوراندن مقدار کمی از آن به نوزادان برای اصلاح مزاج و فرونشاندن تب مفید است. در طب سنتی بسیاری از ترکیبات دارویی حاوی مقادیری از ترنجبین هستند.

درمنه‌ی دشتی

درمنه

بوته‌ای بسیار معطر است که در گویش محلی به آن ترخ گفته می‌شود و گونه‌ای غالب در مناطق خشک و نیمه‌خشک است. این نوع درمنه بوته‌ای انبوه است که انشعابات متعدد و متراکم دارد و ارتفاع آن بیش از نیم متر نیست. این گیاه، برگ‌هایی خطی و کرک‌دار و گل‌هایی زردرنگ در انتهای شاخه‌های انبوه خود دارد که در فاصله‌ی ماه‌های مرداد تا شهریور در مناطق کویری به وفور دیده می‌شود. درمنه‌ی دشتی بوته‌ای مقاوم در برابر فرسایش‌های بادی است و مصرف علوفه‌ای هم دارد. این گیاه طبیعت گرم و خشک دارد و سرشاخه‌های گل‌دار آن مصارف دارویی دارند. درمنه‌ی دشتی ضدعفونی‌کننده‌ای قوی است و برای دفع کرم و انگل بسیار مفید است. این گیاه ضد نفخ است و به عنوان مسکنی قوی در درمان دردهای احشایی کاربرد دارد. در درمان مالاریا نیز از این گیاه استفاده می‌کنند. دم‌کرده‌ی غنچه‌های درمنه‌ی دشتی علاوه بر درمان ورم پروستات، نوشیدنی مناسبی برای بیماران دیابتی است. استعمال خارجی این گیاه در درمان برخی از بیماری‌های پوستی با منشأ عفونت‌های قارچی بسیار مفید است و در مناطق کویری از آن به عنوان مرهمی برای نیش گزندگان به ویژه عقرب استفاده می‌شود. در تحقیقات جدید پزشکی، خواص باارزش دیگری برای درمنه‌ی دشتی مشخص شده است. این گیاه با خواص آنتی‌اکسیدانی خود، نقش مهمی در نابودی سلوله‌های سرطانی به ویژه در سرطان‌های ریه و سینه ایفا می‌کند. در درمان هپاتیت مفید است و دردهای عصبی ناشی از بیماری‌های نخاعی را تسکین می‌دهد. مصرف این گیاه به دلیل مهار رشد باکتری‌های مسبب بوی نامطبوع عرق، به اشخاصی که از این مشکل رنج می‌برند توصیه می‌شود.

تلخه

تلخه

گیاهی است کهن که در دوران باستان برای درمان مالاریا استفاده می‌شده است و نام آن در افسانه‌های یونانی وجود دارد. در یونان باستان نام گیاه تلخه، قنطوریون است که از افسانه‌ها گرفته شده است. در افسانه‌ی شیرون، قنطروس افسانه‌ای (موجودی با بالاتنه‌ی انسان و پایین‌تنه‌ی اسب) بعد از اینکه با تیر سمی مجروح می‌شود خود را با این گیاه درمان کرده است. این گیاه که برگ‌های تلخ‌مزه‌ی آن دلیل نام‌گذاری‌اش به تلخه است دارای ساقه‌های متعددی است که کرک‌های نرم خاکستری‌رنگ سطح آن را پوشانده است. در انتهای هر کدام از این ساقه‌ها که حداکثر ارتفاع آنها به ۵۰ سانتی‌متر می‌رسد، گل‌آذین تخم‌مرغی شکل به رنگ صورتی یا بنفش قرار دارد. این گیاه ریشه‌ای راست و عمیق دارد و طبیعت آن سرد و خشک است و برگ‌ها و گل‌هایش خواص دارویی دارنداز این گیاه در درمان بیماری‌های گوارشی، سوءهاضمه و یرقان استفاده می‌شود. تلخه با تقویت رگ‌های خونی سبب بهبود عمل گردش خون می‌شود. مصرف این گیاه، اشتهاآور است و یبوست را درمان می‌کند. دم‌کرده‌ی غنچه‌هایش اخلاط خونی ریه را قطع می‌کند. دم‌کرده‌ی گل‌های خشک آن فشارخون را کاهش می‌دهد و از خونریزی‌های داخلی جلوگیری می‌کند.

کهورک

کهورک

این گیاه بوته‌ای، خاص مناطق گرم و خشک است، ساق‌های خاردار دارد و برگ‌های آن مرکب از برگچه‌های جفتی هستند که سطح زیرین آنها پوشیده از کرک‌های ظریف است. گل‌آذین این گیاه، خوشه‌ای استوانه‌ای است که تعداد زیادی گل‌های کوچک سفیدرنگ دارد. میوه‌اش غلافی خمیده به رنگ قهوه‌ای تیره است. هنگام رسیدن و خشک شدن میوه‌ی کهورک، با تکان دادن میوه، دانه‌های درونش حرکت کرده و صدا تولید می‌کنند و به همین دلیل آن را جغجغه نیز می‌نامند. در مناطقی از حاشیه‌ی کویر که اهالی از پوست دام‌ها مشک می‌سازند از ریشه‌ی کهورک برای رنگ کردن مشک‌های پوستی و از سوزانده‌ی دانه‌ی آن برای ضدعفونی کردن مشک‌ها استفاده می‌کنند. جوشانده‌ی ریشه‌ی گیاه کهورک، قندخون را کاهش می‌دهد و برای مبتلایان به دیابت بسیار سودمند است. اگر میوه‌ی این گیاه پس از خیساندن در آب مصرف شود، درمان‌کننده‌ی بیماری‌های کلیوی است. قسمت‌های گوشتی داخل این میوه در درمان روماتیسم موثر است. استعمال خارجی کهورک برای رفع گرفتگی عضلات و همچنین ترمیم زخم‌ها مفید است.

گز

درخت گز

این درختچه‌ی مناطق بیابانی به دلیل داشتن ریشه‌ی بسیار عمیق، عمری طولانی دارد. برگ‌های پرتعداد آن باریک و نوک‌تیز هستند و در انتهای شاخه‌هایش گل‌هایی قرمزرنگ به صورت گل‌آذین دارند. طبیعت پوست این درختچه سرد و خشک است و خواص دارویی دارد. دم‌کرده‌ی پوست درخت گز برای دفع اخلاط خونی سینه و رفع سرفه‌های کهنه بسیار مفید است. بواسیر و یرقان را درمان می‌کند، درد معده را تسکین می‌دهد و اسهال را برطرف می‌کند. مزه مزه کردن این دم‌کرده علاوه بر تسکین درد دندان برای سلامت دندان‌ها مفید است و چرک‌های لثه را نیز از بین می‌برد. از شاخه‌ی درختچه‌ی گز، ماده‌ای به نام گزانگبین ترشح می‌شود که نوعی «مان» است. مان‌ها موادی قندی هستند که بر اثر فعالیت حشرات روی گیاهان تولید می‌شوند و در طب سنتی مصارف دارویی دارند. گزانگبین که در واقع بر اثر نیش نوعی حشره ترشح می‌شود به علت داشتن مواد قندی فراوان، در شیرینی‌پزی و تولید گز استفاده می‌شود. گزانگبین طبع گرم و خشک دارد و در کنار خواص دارویی‌اش به عنوان شیرین‌کننده‌ی جوشانده‌های دارویی نیز استفاده می‌شود. این ماده‌ی قندی، سیستم گوارش را تقویت می‌کند و با ضدعفونی کردن دستگاه گوارش در بهبودی زخم‌های گوارشی مفید است. مصرف گزانگبین به افراد مبتلا به بیماری‌های طحال توصیه می‌شود. اگر به همراه گلاب مصرف شود، نفخ را فرو می‌نشاند و اگر با ماءالشعیر مصرف شود، درمان‌کننده‌ی تب‌های شدید است.

درخت گز

اسپند

اسپند

گیاهی است مقدس که پیروان ادیان مختلف الهی و همچنین مذاهبی نظیر هندوییسم از آن به روش‌های مختلف استفاده می‌کنند. بسیاری از مورخان بر این باوراند که گیاه اسطوره‌ای و باستانی «هوم» که به گیاه خدایان مشهور بوده و نام آن هم در اوستای زرتشت آمده و هم در متون مقدس آیین هندو، همین گیاه اسپند است. در مورد دود حاصل از ریختن دانه‌های خشک اسپند در آتش نیز اعتقادات متفاوتی وجود دارد. برخی آن را عامل محافظت از چشم‌زخم می‌دانند و عده‌ای دیگر سپری در برابر جنیان. اسپند گیاهی است بوته‌ای که ارتفاع بوته‌ی آن از نیم متر تجاوز نمی‌کند و برگ‌های سبزرنگ آن تقسیماتی باریک و نامنظم دارد. گل این گیاه، کاسبرگ‌های نازکی دارد و گلبرگ‌های بزرگ آن به رنگ سفید مایل به سبز هستند. میوه‌ی اسپند، پوشینه‌ای کروی است که دانه‌های سیاه‌رنگ متعددی را در خود جای داده است. اسپند، طبیعتی گرم و خشک دارد و خوردن جوشانده‌ی آن به مقدار کم، آرام‌بخش و ضدافسردگی است. دود ناشی از سوزاندن دانه‌های خشک آن، ضدعفونی‌کننده‌ی محیط است. در طب سنتی خواص فراوانی برای عصاره‌ی گیاه اسپند بیان شده است که فهرست‌وار به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم: افزایش شیر مادران، دفع کرم‌های روده، مسکن درد معده، درمان روماتیسم، درمان بیماری‌های عصبی مانند صرع، فلج، فراموشی و...، درمان سیاتیک، درمان شب‌ادراری در کودکان اگر به دلیل ضعف مثانه یا سستی کمر باشد. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که اسپند به عنوان داروی ترک اعتیاد نیز کاربرد دارد.

خرفه

خرفه

گیاهی است که در آب‌وهوای گرم و خشک به خوبی رشد می‌کند و از بین بردن آن بسیار دشوار است چون تا مدتی پس از قطع شدن همچنان زنده است و حتی می‌تواند بذر تولید کند. خرفه، برگ‌های بیضی‌شکل ضخیم و آبدار به رنگ سبز، ساقه‌هایی خوابیده به رنگ قرمز و گل‌هایی کوچک به رنگ زرد یا سفید داردخرفه در مناطق مختلف دنیا کاربردهای متفاوتی دارد. از تخم‌های ریز و سیاه آن در شیرینی‌پزی برای تزیین برخی محصولات مانند نان برنجی و نان کشمشی استفاده می‌شود. از دانه‌های آن روغن خوراکی استخراج می‌شود، به عنوان سبزی خوراکی به فروش می‌رسد و به عنوان علوفه نیز استفاده می‌شود. در این گیاه که طبیعت سرد و تر دارد، خواص دارویی فراوانی نهفته است. خرفه، حرارت خون، کبد و معده را برطرف می‌کند و در درمان اختلالات و التهابات مجاری ادراری موثر است. مصرف تازه‌ی این گیاه، قندخون را کاهش می‌دهد و عضلات قلب را تقویت می‌کند. مصرف این سبزی خوراکی، برای افرادی که به دلیل کمبود ویتامین ث، دچار خون‌ریزی لثه می‌شوند بسیار مفید است. عصاره‌ی ساقه و برگ خرفه علاوه بر درمان بیماری‌های کبد درد کلیه را تسکین می‌بخشد و سنگ مثانه را نیز خرد می‌کند. تخم خرفه، ضدعفونی‌کننده است و التهابات گوارشی را رفع می‌کند. استعمال خارجی این گیاه در کاهش ورم‌ها، التیام زخم‌های شدید ناشی از سوختگی و درمان بواسیر موثر است. مالیدن عصاره‌ی گیاه خرفه بر پیشانی، دردهای میگرنی را کاهش می‌دهد. در برخی مناطق، به منظور بهبودی محل گزش حیواناتی نظیر مار و عقرب و برخی حشرات، از آن استفاده می‌کنند. طبق پژوهش‌های نوین گیاه‌شناسی، خرفه حاوی اسید چرب امگا۳ است و مصرف آن برای کاهش کلسترول و فشارخون توصیه می‌شود.

یونجه

یونجه

گیاهی است بومی مناطق کویری، که اولین بار توسط مادها و برای تأمین غذای اسب‌ها کاشته شده یا به اصطلاح کشاورزی، زراعی شده است. برگ‌های مرکب از سه برگچه‌ی بیضی‌شکل، گل‌هایی بنفش و ریشه‌ای راست و مستقیم دارد. این گیاه که ارتفاعش تا یک متر هم می‌رسد، میوه‌ای مانند صدف دارد که حاوی دانه‌ای به شکل یک لوبیای کوچک است. یونجه از نظر مواد غذایی (ویتامین‌ها، پروتئین‌ها و مواد معدنی) بسیار غنی و غذای خوبی برای انسان و حیوانات است. آهن موجود در آن، دو برابر اسفناج است و چهار برابر لیموترش ویتامین ث دارد. همین ویژگی‌ها باعث شده تا در برخی کشورها یونجه جایگزین اسفناج شود. طبع یونجه‌ی تازه، گرم و تر و طبع خشک‌شده‌ی آن، گرم و خشک است. دمکرده‌ی یونجه، درمان‌کننده‌ی اسهال و استعمال خارجی پخته‌ی آن، شفای رعشه‌ی اعضا است. گذاشتن یونجه‌ی کوبیده شده روی زخم‌ها، علاوه بر جلوگیری از خون‌ریزی در تسریع التیام زخم نیز مفید است. دمکرده‌ی تخم یونجه، سینه را نرم می‌کند و سرفه را تسکین می‌بخشد. مصرف عرق یونجه، چاق‌کننده و نیروبخش است، خون را تصفیه می‌کند و سبب ازدیاد شیر مادران می‌شود. مخلوط عصاره‌ی یونجه با عسل، دارویی بسیار موثر برای رشد اطفال شیرخوار است که استخوان‌بندی محکمی ندارند. یونجه با توجه به آهن و ویتامین ث فراوانش، برای مبتلایان به کم‌خونی، راشیتیسم، اسکوربوت و دیگر عوارض ناشی از کمبود این ترکیبات، گزینه‌ی بسیار مناسبی است.

یونجه

نسترن کوهی

نسترن کوهی

این درختچه از گونه‌های وحشی گل رز است که در ارتفاعات می‌روید. برگ‌های آن، برگچه‌های کوچکی به رنگ سبز تیره و گل‌های صورتی یا سفید آن پنج گلبرگ دارد. ساقه‌های این گیاه، تیغ‌های ریز و تیزی دارند که در رشد فوقانی گیاه موثر هستند. نسترن کوهی، میوه‌ای بیضی‌شکل به رنگ قرمز تیره دارد که حاوی دانه‌های سفت و کوچک است. این میوه حاوی مقدار فراوانی ویتامین ث است. در مقدار مساوی از نسترن و پرتقال، نسترن ۱۲ برابر پرتقال ویتامین ث دارد. این میوه مصارف خوراکی متعددی دارد و از آن در تهیه‌ی شربت و مربا و پخت آش استفاده می‌شود. علاوه بر میوه‌ی نسترن، گلبرگ‌هایش که بوی ملایم و مطبوعی دارند، مصرف خوراکی دارند و در برخی کشورها مانند بلغارستان از آن‌ها در تهیه‌ی نوعی نوشیدنی شیرین استفاده می‌کنند. استفاده‌ی دارویی از نسترن کوهی از زمان‌های گذشته مرسوم بوده است. به عنوان مثال، در اتریش، طبیبان قدیمی برای درمانت عفونت‌های ویروسی، نارسایی‌های کلیوی و بیماری‌های مجاری ادراری از جوشانده‌ی میوه‌ی نسترن استفاده می‌کردند. نسترن کوهی طبیعت گرم و خشک دارد، تقویت‌کننده‌ی قلب است و تپش قلب را درمان می‌کند. مصرف این گیاه در درمان ورم کلیه، تسکین درد معده و برطرف کردن اسهال موثر است، سنگ کیسه‌ی صفرا را دفع می‌کند و بوی عرق را از بین می‌برد. عرق نسترن اعصاب را تقویت می‌کند و آرام‌بخش است. مصرف این عرق گیاهی در رفع خستگی و بی‌خوابی و همچنین درمان مشکلات روحی نظیر استرس، اضطراب و افسردگی مفید است.   

 

 

نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |

دکتر پرویز کردوانی / چهره ماندگار علمی

 گیاهان کویری



دکتر کردوانی می‌گوید هر کشوری که کویر دارد برایش اسمی نیز دارد ، در
ایران ما به نمکزار می‌گوییم کویر که به زمینی گفته می‌شود که تمرکز و مقدار نمک
به حدی است که در آن زمین قابل‌رویش برای گیاهان زراعی نیست به طوری که پسته و
خرما نیز که در برابر شوری مقاوم هستند درکویر نمی‌روید. 
ممکن است که در کویر گیاهان غیر زراعی مثل گز ، خارشتری و نی که به شوری مقاوم
هستند درآن بروید که به این زمین هامراتع کویری می‌گویند. 
کردوانی می‌گوید اگر نمک خاک از یک میزان معین بگذرد هیچ گیاهی در آن به وجود نمی‌آید
و کویرلخت به وجود می‌آید مثل کویر بزرگ مرکزی ایران که در شمال این کویر شهرستان‌های
گرمسار، سمنان ، شاهرود و دامغان در جنوب آن شهرستان‌های خور و جندق قراردارد و
بیش از ? ???هزار کیلومتر مربع وسعت
دارد که بزرگترین نمک زار ایران و جهان است. 
دکتر کردوانی در تشریح کویر بزرگ مرکزی ایران می‌گوید در اطراف این کویر گیاه می‌روید
که مراتع مردم منطقه محسوب می‌شود و وسط آن هیچ نوع گیاهی ندارد و لخت است. 
* کویر موهبت الهی است: 
کردوانی می‌گوید در گذشته کویر مایه بدبختی و سرزمین شوم به حساب می امد و عامل
بازدارنده توسعه اقتصادی تلقی می‌شد. 
در گذشته به دلیل اینکه شغل مردم کشاورزی بود و کویر هم به دلیل اینکه زه آب دارد
موجب می‌شد که زمین‌های اطرافش نیز قابل کشاورزی نباشد. 
دکتر کردوانی می‌گوید من معتقدم که با توسعه علم و تکنولوژی امروز کویر نه تنها
مایه بدبختی نیست بلکه از موهبت‌های الهی محسوب می‌شود. 
کردوانی می‌گوید تمام انواع کویرها چه کویرهایی که دارای گیاه و یا فاقد گیاه باشد
برای بشر قابل استفاده است. 
او می‌گوید در گذشته به دلیل خاک و آب شور این مناطق به تدریج خاک های اطراف آن
نیز شور شدند و از حاصلخیزی افتاند و در اطراف کویر یک تمدن مفلوک کشاورزی ایجاد
شد به طوری که مردم از مناطق کویری کوچ کردند. 
او می‌گوید به دلیل اینکه تمام کویرهای ایران قابل استفاده است ، اگر در آینده به
کویرها توجه بشود در آن مناطق ، زنجیروار شهرها و شهرک‌های صنعتی و تمدن صنعتی به
وجود خواهد آمد. 
* مراتع کویری : 
این کویرشناس برجسته کشور می‌گوید از کویرهایی که گیاه دارند در سه زمینه می‌توانیم
استفاده کنیم. ابتدا به عنوان مراتع کویری ، به خصوص پرورش شتر در مراتع کویری
صنعت کشاورزی کشور را متحول می‌کند. 
او می‌گوید شتر همچون بچه‌ها که بستنی رو دوست داردند به گیاه خارشتر علاقه وافری
دارد که با خوردن این گیاه نمک ان را از طریق ادرار و فضولاتش خارج می‌کند و شیر و
گوشت شیرین حاصل آن است. 
کردوانی به دست اندرکاران کشور توصیه می‌کند که بااجرای طرح‌های تقویت مراتع می‌تواینم
دامداری در مناطق کویری را گسترش دهیم و بسیاری از مواد غذایی مورد نیاز کشور را
از طریق پرورش شتر تامین کنیم. 


                                                                       

* گیاهان دارویی و صنعتی کویر: 
کردوانی می‌گوید بسیاری از گیاهانی که در کویر(نمکزار) می‌روید گیاهان دارویی و
صنعتی هستند که از آن میان می‌توان به اشنیان، خارشتر، استبرق ، گز، گون، کنار و
گهور اشاره کرد. 
* گیاه کویری اشنیان : 
گیاه کویری اشنیان که محلی‌های به آن اشلون می‌گویند، اولین کاربردش در زمینه
شویندگی و پاک کنندگی است به طوری که در قدیم نیز با کوبیدن این گیاه از آن چوبک
درست می‌کردند. چوبک با قدرت پاک کنندگی زیاد ، یک شوینده کاملا سازگار با محیط
زیست محسوب می‌شود. 
از ماده شیمیایی که از خاکستر اشنیان تولید می‌شود، سود سوز آور تولید می‌شود که
خاصیت قلیایی دارد و از آن می‌توان در صنعت قالیبافی استفاده کرد. 
اشنیان همچنین از گیاهان کویری است که شتر آن را از خارشتر نیز بیشتر دوست دارد. 
* گیاه کویری استبرق : 
کردوانی می‌گوید از گیاه استبرق می‌توان چیزی لطیف تر از ابریشم طبیعی تولید کرد و
ما که این منبع بزرگ را در اختیار داریم لازم نیست ابریشم را فقط با کرم ابریشم
تولید کنیم زیرا ابریشم حاصل از گیاه کویری استبرق بسیار لطیف، سفید و با کیفیت
است. 
شیره گیاه استبرق خاصیت ضداسهال دارد و می‌توان داروهای ضد اسهال از آن تولید کرد. 
* گیاه کویری گز: 
کردوانی می‌گوید انگبین گیاه گز در کویر از نیش حشرات بر این گیاه تولید می‌شود به
این ترتیب که در نقطه‌ای که حشرات ساقه گیاه را نیش می‌زند، به اندازه یک دانه شکر
از آن ماده شیرینی خارج می‌شود که آن انگبین یا گز انگبین می‌گویند و کویرنشینان
برای برداشت آن با خیس کردن دستشان این محصول را جمع‌آوری می‌کنند که کار مشکلی
است و دختران کویر با بستن یک کاسه به جلوی گردنشان از صبح تا شب نمی‌توانند بیش
از حدود یکصد گرم انگبین جمع‌آوری کنند. 
او می‌گوید در خوانسار از گون انگبین را راحت تر می‌گیرند به طوری که با پهن کردن
پارچه در زیر گیاه و تکان دادن آن انگبین را جمع آوری می کنند که از آن برای تولید
شیرینی و گز استفاده می‌شود. 
کردوانی به نکته‌ای ظریف در مورد محصول گیاه گز اشاره می‌کند و می‌گوید اگر به
گیاه گز آب کافی برسد، به آن آب خورده می‌گویند که محصول آن شیرین نیست. 
به گفته او گیاه گز باید سختی تشنگی را تاب بیاورد تا محصول آن انگبین شیرین باشد. 
گیاه کنار نیز که برگ آن سدر نامیده می‌شود، به همین ترتیب است. 
به عبارت دیگر، این گیاه در سال‌هایی که بارندگی زیاد باشد خوب رشد نمی‌کند و این
گیاه نیز در تشنگی رشد می‌کند. 
* کاکتوس 
کاکتوس از جمله گیاهانی است که در طبیعت برای خودش آب ذخیره می‌کند به طوری که
کاکتوس‌ها در بعضی از نقاط جهان آب بسیار زیادی در خود ذخیره می‌کنند و در
ایرانشهر واقع در منطقه خشک جنوب شرقی ایران، نوع کوچکتری از این کاکتوس‌ها می‌روید.

 

نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |

 

خواص داریویی شیره گیاه وشا یا وشق

 

خواص دارویی وشا

من صمغ گیاهى هستم که به فارسى به آن اشه اشک و کندل مى گویند. عربى من اشق معرب اشه مى باشد. فرنگیها به من "گم امونیاک " گویند و همچنین مرا از گیاهدیگرى که در باد قیس به کماى اسب معروف است ، مى گیرند ولى معلوم نیست خواص ما یکى باشد.
 

من در" ایزد خواست اصفهان "کوه کهرود، نواحى کوهستانى کرمان و زرند کرمان ، نوکواه و بلوچستان مى رویم و کماى در باد قیس ، کوه الوند ،اطراف اصفهان ،کهگیلویه ، دنا و اشترانکوه مى روید.
من همان صمغى هستم که معمولا در ایران مرا همراه با اسفند دود مى کنند و بوى آنرا براى رفع چشم زخم مفید مى دانند .
من در اثر شکاف طبیعى یا مصنوعى که در ساقه ها و یقه گیاه بوجود مى آید بیرون مى آیم و بهتر است با ابزارهاى مخصوص شکافهاى متعدد بر ساقه هاى من ایجاد کنند تا صمغ بیشترى بگیرند ولى این عمل تیغ زدن بایستى قبل از گل دادن گیاه من صورت گیرد و چون مقدار صمغ در ریشه من زیاد است ، در یقه گیاه من (قسمتى که ریشه از ساقه جدا مى شود) همیشه مقدار زیادى صمغ توده مى شود. ولى چون با خس و خاشاک مخلوط است ، به مرغوبى صمغهاى اشکى مه از شکاف شاخه ها مى چکد نیست . صمغ من کمى معطر بوده و در اثر گرماى هوا نرم مى شود و با آب ممزوج مى گردد. من مقوى ، قاعده آور، خلطآور، و براى رفع حساسیت اثر قطعى دارم ، و در صنعت داروسازى از من فراورده هاى بسیارى جهت جلوگیرى و درمان حساسیت ، برنشیت مزمن ، تنگى نفس (آسم ) و امراض ‍ ریوى مى سازند که در داروخانه ها به اسامى مختلف مشهور مى باشند.
در طب قدیم در ماهیت من اختلاف کرده اند و فواید زیادى را به من نسبت داده اند، و چون علت اصلى بسیارى از بیماریها حساسیت است ، براى بیماریهایى که ناشى از حساسیت مى باشند سود فراوانى دارم و روى هم رفته ، براى رفع کهیر دارویى مؤ ثرتر از من نیست ، و از راه نوشیدن و شستشوى بدن هر دو مؤ ثر مى باشد. نوشیدن آب و خوردن من کرم روده را مى کشد و رطوبت معده را از بین مى برد. خوردن آن با سرکه جهت سپرز و جوشانده جو جهت تنگى نفس و امراض ریوى و با عسل جهت صرع (هیسترى ) و زهکشى رطوبات سینه نافع است ، خوردن من به مقدار کم بعداز داروهاى مسهل ، بر طرف کننده مضار آنها مى باشد .
من مسکن درد کمر و عرق النساء (سیاتیک ) مى باشم و ضماد من با سرکه مفاصل را نرم مى کند و کک و مک و آثار سیاهى پوست را برطرف مى کند. اگر سر شما شوره مى زند مرا با کمى حنا مخلوط کرده و به سر بمالید تا بر طرف شود. سرمه کردن صمغ من براى رفع رطوبت چشم و جوش پلک مفید است . مرهم من جهت از بین بردن گوشت زیادى و رویاندن گوشت تازه سودمند مى باشد. مقدار خوراک من از نیم مثقال تا یک مثقال است و زیادى آن براى معده و کلیه ضرر دارد

خواص دارویی وشا

من صمغ گیاهى هستم كه به فارسى به آن اشه اشك و كندل مى گویند. عربى من اشق معرب اشه مى باشد. فرنگیها به من "گم امونیاك " گویند و همچنین مرا از گیاه دیگرى كه در باد قیس به كماى اسب معروف است ، مى گیرند ولى معلوم نیست خواص ما یكى باشد.
 

من در" ایزد خواست اصفهان "كوه كهرود، نواحى كوهستانى كرمان و زرند كرمان ، نوكواه و بلوچستان مى رویم و كماى در باد قیس ، كوه الوند ،اطراف اصفهان ، كهگیلویه ، دنا و اشترانكوه مى روید.
من همان صمغى هستم كه معمولا در ایران مرا همراه با اسفند دود مى كنند و بوى آنرا براى رفع چشم زخم مفید مى دانند .
من در اثر شكاف طبیعى یا مصنوعى كه در ساقه ها و یقه گیاه بوجود مى آید بیرون مى آیم و بهتر است با ابزارهاى مخصوص شكافهاى متعدد بر ساقه هاى من ایجاد كنند تا صمغ بیشترى بگیرند ولى این عمل تیغ زدن بایستى قبل از گل دادن گیاه من صورت گیرد و چون مقدار صمغ در ریشه من زیاد است ، در یقه گیاه من (قسمتى كه ریشه از ساقه جدا مى شود) همیشه مقدار زیادى صمغ توده مى شود. ولى چون با خس و خاشاك مخلوط است ، به مرغوبى صمغهاى اشكى مه از شكاف شاخه ها مى چكد نیست . صمغ من كمى معطر بوده و در اثر گرماى هوا نرم مى شود و با آب ممزوج مى گردد. من مقوى ، قاعده آور، خلطآور، و براى رفع حساسیت اثر قطعى دارم ، و در صنعت داروسازى از من فراورده هاى بسیارى جهت جلوگیرى و درمان حساسیت ، برنشیت مزمن ، تنگى نفس (آسم ) و امراض ‍ ریوى مى سازند كه در داروخانه ها به اسامى مختلف مشهور مى باشند.
در طب قدیم در ماهیت من اختلاف كرده اند و فواید زیادى را به من نسبت داده اند، و چون علت اصلى بسیارى از بیماریها حساسیت است ، براى بیماریهایى كه ناشى از حساسیت مى باشند سود فراوانى دارم و روى هم رفته ، براى رفع كهیر دارویى مؤ ثرتر از من نیست ، و از راه نوشیدن و شستشوى بدن هر دو مؤ ثر مى باشد. نوشیدن آب و خوردن من كرم روده را مى كشد و رطوبت معده را از بین مى برد. خوردن آن با سركه جهت سپرز و جوشانده جو جهت تنگى نفس و امراض ریوى و با عسل جهت صرع (هیسترى ) و زهكشى رطوبات سینه نافع است ، خوردن من به مقدار كم بعد از داروهاى مسهل ، بر طرف كننده مضار آنها مى باشد .
من مسكن درد كمر و عرق النساء (سیاتیك ) مى باشم و ضماد من با سركه مفاصل را نرم مى كند و كك و مك و آثار سیاهى پوست را برطرف مى كند. اگر سر شما شوره مى زند مرا با كمى حنا مخلوط كرده و به سر بمالید تا بر طرف شود. سرمه كردن صمغ من براى رفع رطوبت چشم و جوش پلك مفید است . مرهم من جهت از بین بردن گوشت زیادى و رویاندن گوشت تازه سودمند مى باشد. مقدار خوراك من از نیم مثقال تا یك مثقال است و زیادى آن براى معده و كلیه ضرر دارد.

وشا------اشتک
 

 

گياه وشا (اُشتک) چند ساله، علفي و منفرد مي باشد كه داراي ساقه بلند و استوانه اي و شاخه هاي منشعب با رنگ سبز مايل به خاكستري مي باشد. وشا گياهي است كه ماده موثره آن براي استفاده دارويي و صنعتي صادر مي شود. صمغ حاصل از وشا داراي خواص درماني متعددي از جمله :خلط آور، ضد اكسيداسيون و ضد ميكروب مي باشد. اين گياه در يك خاك معمولي مي رويد و جوانه زني این گیاه از نيمه دوم اسفند و گلدهي آن از اواِيل اردبِهشت تا اواخر اردبيهشت و محصول دهی آن اواخر اردبيهشت تا مرداد مي باشد. از جمله رویشگاههای وشا در استان یزد،در روستای علی آبادچهل گزی می باشد.

 

 

 

صمغ گياهى هستم كه به فارسى به آن اشه اشك و كندل مى گويند. عربى من اشق معرب اشه مى باشد. فرنگيها به من "گم امونياك " گويند و همچنين مرا از گياه ديگرى كه در باد قيس به كماى اسب معروف است ، مى گيرند ولى معلوم نيست خواص ما يكى باشد.
من همان صمغى هستم كه معمولا در ايران مرا همراه با اسفند دود مى كنند و بوى آنرا براى رفع چشم زخم مفيد مى دانند .
من در اثر شكاف طبيعى يا مصنوعى كه در ساقه ها و يقه گياه بوجود مى آيد بيرون مى آيم و بهتر است با ابزارهاى مخصوص شكافهاى متعدد بر ساقه هاى من ايجاد كنند تا صمغ بيشترى بگيرند ولى اين عمل تيغ زدن بايستى قبل از گل دادن گياه من صورت گيرد و چون مقدار صمغ در ريشه من زياد است ، در يقه گياه من (قسمتى كه ريشه از ساقه جدا مى شود) هميشه مقدار زيادى صمغ توده مى شود. ولى چون با خس و خاشاك مخلوط است ، به مرغوبى صمغهاى اشكى مه از شكاف شاخه ها مى چكد نيست . صمغ من كمى معطر بوده و در اثر گرماى هوا نرم مى شود و با آب ممزوج مى گردد. من مقوى ، قاعده آور، خلطآور، و براى رفع حساسيت اثر قطعى دارم ، و در صنعت داروسازى از من فراورده هاى بسيارى جهت جلوگيرى و درمان حساسيت ، برنشيت مزمن ، تنگى نفس (آسم ) و امراض ‍ ريوى مى سازند كه در داروخانه ها به اسامى مختلف مشهور مى باشند.
در طب قديم در ماهيت من اختلاف كرده اند و فوايد زيادى را به من نسبت داده اند، و چون علت اصلى بسيارى از بيماريها حساسيت است ، براى بيماريهايى كه ناشى از حساسيت مى باشند سود فراوانى دارم و روى هم رفته ، براى رفع كهير دارويى مؤ ثرتر از من نيست ، و از راه نوشيدن و شستشوى بدن هر دو مؤ ثر مى باشد. نوشيدن آب و خوردن من كرم روده را مى كشد و رطوبت معده را از بين مى برد. خوردن آن با سركه جهت سپرز و جوشانده جو جهت تنگى نفس و امراض ريوى و با عسل جهت صرع (هيسترى ) و زهكشى رطوبات سينه نافع است ، خوردن من به مقدار كم بعد از داروهاى مسهل ، بر طرف كننده مضار آنها مى باشد .
من مسكن درد كمر و عرق النساء (سياتيك ) مى باشم و ضماد من با سركه مفاصل را نرم مى كند و كك و مك و آثار سياهى پوست را برطرف مى كند. اگر سر شما شوره مى زند مرا با كمى حنا مخلوط كرده و به سر بماليد تا بر طرف شود. سرمه كردن صمغ من براى رفع رطوبت چشم و جوش پلك مفيد است . مرهم من جهت از بين بردن گوشت زيادى و روياندن گوشت تازه سودمند مى باشد. مقدار خوراك من از نيم مثقال تا يك مثقال است و زيادى آن براى معده و كليه ضرر دارد.

 

 

اشنایی با داروهای گیاهی / دست و پایتان زیاد خواب می رود…؟ وشا بخورید…
وشا
وشا

دست و پایتان زیاد خواب می رود…؟ وشا بخورید…

 

دست و پایتان زیاد خواب می رود…؟ وشا بخورید…

وشا 

یکی دیگر از گیاهان دارویی که امروز به معرفی ان می پردازیم گیاه دارویی وشا است .صمغ رزین روغنی است که از گیاهان خانواده Umbelliferaeگرفته می شود. گیاهی است چند ساله و به شکل بوته، ساقه  آن باریک و پوشیده از مو ریز به رنگ زرد روشن می باشد که رنگ پنبه به گیاه می دهد. گل آن سرخ مایل به کبود است. این گیاه در ایران و هند می روید. برای گرفتن آن صمغ ساقه  گیاه را با تیغ شکاف می دهند، صمغ سقز مانند از آن خارج می شود که در مجاورت هوا سفت میگردد. صمغ وشابه صورت تودهروشنی که روی آن ترک خورده و خطوط درخشان زرد دیده میشود در بازار عرضه میگردد، رنگ نوع مرغوب و تمیز آن سفید است، طعم آن تلخ می باشد و بو مخصوصی می دهد و اگر با آب مخلوط شود محلول شیر درست می شود که تلخ مزه است.
نام های دیگر گیاه وشا در طب سنتی عبارت است از:ؤشق -ؤشج – اوشق – اوشه -لزاق الذهب – بدران.

ترکیبات وشا:گلوکورونیک اسید -گالاکتوز – آرابینوز – رامنوز – یک کتون.

خواص وشا

داروی گیاهی ضد تشنج

اگر به نسبت سن ۱ تا ۱۰ گرم از آن خورده شود، نرم کننده  سینه، محرک، ضدعفونی کننده و ضدتشنج است،

درمان گیاهی آسم

برای تسهیل خروج اخلاط و بلغم به خصوص در بیماری آسم مرطوب که حمله  آن به خروج اخلاط زیاد منتهی می شود مفید است،

درمان گیاهی زکام

برای درمان زکام، نزله، آسم و برونشیت مزمن مفید می باشد، گرفتگی  و انسداد کبد و طحال و دهانه  عروق را باز میکند و برای اشخاصی که مبتلا به بزرگ شدگی کبد و طحال هستند تجویز میشود.

درمان گیاهی خواب رفتگی اعضا

اگر آن را با عسل بخورید، برای درمان صرع، فلج و خواب رفتگی اعضا و تشنج مرطوب امتلائی مفید می باشد، برای تنقیه  سینه از رطوبت  لزج، رفع سختی ترشح ادرار، تسکین درد لگن خاصره و درد سیاتیک و مفاصل مفید است.

درمان گیاهی سنگ مثانه

دو تا پنج گرم از آن را در آب گرم یا آب دم کرده مناسبی بخیسانید و بخورید. برای رفع درد تهیگاه درد کمر، تحلیل باد جمع شده در معده، خرد کردن سنگ مثانه و کشتن کرم روده مفید است.

درمان گیاهی استسقا

آن را در سرکه مخلوط کنید و بخورید. برای رفع ورم کبد و طحال، رفع استسقا و سخت شدن بیضه  مؤثر میباشد.

درمان گیاهی تنگی نفس

پنج گرم از آن را با ماءالشعیر مخلوط کنید و به صورت خمیر درآورید و بخورید. برای درمان تنگی نفس و رفع سختی تنفس نافع است.

درمان گیاهی سرگیجه

آن را در آب گرم حل کنید و قرقره نمایید. برای رفع تشنج سرد امتلایی و بیماری دماغی سرد مرطوب مانند سرگیجه، ستی، لقوه و خفقان سودایی و بلغمی نافع است.

ضماد خمیر آن با سرکه برای رفع مو زائد در پلک چشم و رفع تیرگی دید چشم مفید است.

 

گیاه وشا

 

گیاه وشاگیاهی است با بن ساقه ضخیم و قطور. دارای برگ های رشته ای طوقه ای فراوان. ساقه به ارتفاع ۲۵۰- ۱۸۰ سانتیمتر در ابتدا به رنگ كاهی سبزفام و سپس به رنگ قهوه ای فام. گره ها متورم و كلفت نیستند. كلیه برگ های قاعده ای سه بار بریده، اولین قطعات دارای بریدگی های شانه ای به ندرت با بریدگی های دوبارشانه ای، میوه ها مستطیلی پهن به رنگ قهوه ای- بنفش، در ابتدا كرك آلود و سپس بدون كرك است. ریشه ۴-۳ساله گیاهان مذكور دارای مغز سفیدرنگ است. در مجاری ترشحی ساقه و ریشه گیاه، شیره ای شیری رنگ جریان دارد كه فرآورده دارویی آن محسوب می شود و بر اثر گزش حشرات و با ایجاد زخم و خراش تحت اثر عوامل مختلف طبیعی یا وارد آوردن خراش و زخم توسط ابزارهای مخصوص از پوست ساقه و یا ناحیه یقه گیاهان مذكور به خارج ترشح می شود. در تجارت وشا به دو صورت اشكی و توده ای عرضه می شود. وشا طی ماه های خرداد و تیر جمع آوری می شود. و حاوی ۳/۰- ۱/۰ درصد روغن فرار، ۷۰- ۶۵ درصد رزین و صمغی مشابه صمغ عربی است. وشا به عنوان خلط آور و ضداسپاسم مورد مصرف قرار می گیرد. در طب گذشته وشا به صورت موضعی در درمان حساسیت پوستی مانند كهیر، ضددرد و ضدالتهاب مورد استفاده قرار می گرفته است. اثرات ضدمیكروبی روغن فرار این گیاه تائید شده است. گونه ammoniacum انحصاری ایران است و در مناطق نیمه بیابانی و مراتع حاشیه كویری گسترش دارد. 

سحر شهنازی

گیاهان دارویی

 
نویسنده: النازحسینی - ۱۳٩۱/۱۱/۱٢

شیره وشا درمجاری ترشحی ساقه وریشه ی گیاه جریان دارد که بوسیله گزش حشرات که معمولا ازنوع سرخرطومی ها میباشد ویابا ایجادزخم وخراشدهی ویابراثر وزش بادهای شدید وبرخوردذرات شن  به ساقه ی آن به خارج تراوش می کند.

میزان شیره وشی درقسمت یقه ی گیاه بیشتر وبه طرف قسمت های هوایی ساقه ازمیزان شیره کاسته میشود.

بهینه ترین روش استحصال صمغ ازطریق ریشه است وبرای برداشت صمغ ازگونه ها ی با3سال سن بااستفاده ازبرش مقعردرروی غده ی گیاه انجام میشود. ،معمولا 8روز بعد ازتیغ زنی محصول برداشت می شود ودراین جالت بیشترین مقدارتولید صمغ حاصل میشود بدون اینکه زاداوری گیاه به خطر افتد.

میزان تولید محصول این گیاه حدود5/1درهکتاردررویشگاه هایی باتراکم بهینه میباشد.

خواص دارویی وشی:

بهبودزخم ها وکورک

برطرف کننده ناراحتی های معده

انگل های گوارشی

تقویت کننده یاتونیک

خلط آور

برونشیت های مزمن

تنگی نفس

 

برداشت گیاه صنعتی وشا در بافق آغاز شد

یزد - ایرنا- رییس منابع طبیعی و آبخیزداری بافق گفت: کار برداشت گیاه صنعتی 'وشا' در بیش از بک هزار و 200 هکتار از مراتع منطقه لرد شیطور این شهرستان آغاز شد.

 

کمال کمالی روز چهارشنبه در گفت و گو با ایرنا افزود: وشا از گیاهان کم نظیر استان یزد است که در گویش محلی اُشترک نامیده می شود و به صورت درختچه در سال هایی که بهارش نیکو و پر بارندگی است در این دشت به وفور می روید. 
به گفته وی دو گونه نادر گیاهی که در این لرد می روید و محصول آنها مورد استقبال زیاد بومیان محلی دهستان سزدشت قرار می گیرد یکی اشترک و دیگری قارچ یا به لهجه محلی کغارک است. 
رئیس منابع طبیعی بافق شروع برداشت صمغ وشا در دشت وسیع شیطور را یاد آور شد و گفت: به منظور جلو گیری از تخریب مرتع، فقط به بومی های منطقه شیطور و دولت آباد اجازه داده می شود با رعایت حفظ گیاهان موجود، به قدر نیاز خود از این گیاه برداشت کنند. 
رئیس شورای شیطور در باره میزان برداشت وشاء به خبر نگار ما گفت: با توجه به وسعت لرد شیطور و تجارب گذشته پیش بینی می شود تا پایان شهریور ماه بیش از 17 تن محصول از گیاه اشترک (وشا) برداشت شود. 
محمد حسین عبداللهی، کار برداشت این محصول را سخت خواند و افزود: به طور متوسط روزانه 1.5 کیلو گرم صمغ از هر درختچه وشاء استحصال و برداشت می شود. 
وی، نرخ هر کیلو گرم محصول وشا را یک میلیون و 500 هزار ریال اعلام و خاطر نشان کرد: تا پایان فصل برداشت این محصول رقمی افزون بر 10 میلیارد ریال در آمد، عاید روستانشینان این منطقه خواهد شد. 
عبداللهی تصریح کرد: با شروع فصل برداشت از گیاه اشترک زنان و مردان روستاهای شیطور ، دولت آباد و بعضا مردم روستای جزستان در دشت وسیع شیطور به کار برداشت محصول گیاه اشترک اشتغال دارند. 
رئیس شورای روستای شیطور افزود: محصول این گیاه ابتدا به صورت دانه های روئیده بر شاخه های درختچه اشترک برداشت می شود و سپس طی مراحل خشک کردن و فرآوری، صمغ 'وشا' استحصال و قابل عرضه به بازار است. 
محصول گیاه وشا از کالاهای صادراتی است و علاوه بر خاصیت دارویی، در صنعت لاستیک سازی و تولید برخی از چسب ها نیز کار برد دارد. 
درمان کننده بیماری های تنفسی و مشکلات ریوی ،به ویژه برونشیت های مزمن آسم و سرفه های مداوم را می توان از مهمترین خواص دارویی محصول گیاه وشا یا اشترک نام برد. 
دشت شیطور که در کتاب جغرافیای استان از آن نام برده شده است یکی از دشت های و مراتع مهم و مشهور استان یزد به شمار می آید. 
این دشت در فاصله 90 کیلو متری بافق قرار دارد و رویشگاه انواع گیاهان دارویی از قبیل آویشن، کاکوتی،اسپند،کتیرا، رازیانه و ریواس است. 
بافق با 40 هزار نفر جمعیت در فاصله 110 کیلو متری شهر یزد قرار دارد.ک4 
7543/ 6197

 

 
انتهای پیام /* 
نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |
گياهان کوير هاي ايران
   بسياري از گياهاني كه در كوير(نمكزار) مي‌رويد گياهان دارويي و صنعتي هستند كه از آن ميان مي‌توان به اشنيان، خارشتر، استبرق، گز، گون، كنار و گهور اشاره كرد.
   
   گياه كويري اشنيان 
   گياه كويري اشنيان كه محلي‌هاي به آن اشلون مي‌گويند، اولين كاربردش در زمينه شويندگي و پاك كنندگي است به طوري كه در قديم نيز با كوبيدن اين گياه از آن چوبك درست مي‌كردند. چوبك با قدرت پاك كنندگي زياد، يك شوينده كاملا سازگار با محيط زيست محسوب مي‌شود. از ماده شيميايي كه از خاكستر اشنيان توليد مي‌شود، سود سوز آور توليد مي‌شود كه خاصيت قليايي دارد و از آن مي‌توان در صنعت قاليبافي استفاده كرد. اشنيان همچنين از گياهان كويري است كه شتر آن را از خارشتر نيز بيشتر دوست دارد. 
   
   گياه كويري استبرق
   از گياه استبرق مي‌توان چيزي لطيف تر از ابريشم طبيعي توليد كرد و ما كه اين منبع بزرگ را در اختيار داريم لازم نيست ابريشم را فقط با كرم ابريشم توليد كنيم زيرا ابريشم حاصل از گياه كويري استبرقبسيار لطيف، سفيد و با كيفيت است. شيره گياه استبرق خاصيت ضداسهال دارد.
   
   گياه كويري گز 
   انگبين گياه گز در كوير از نيش حشرات بر اين گياه توليد مي‌شود به اين ترتيب كه در نقطه‌اي كه حشرات ساقه گياه را نيش مي‌زند، به اندازه يك دانه شكر از آن ماده شيريني خارج مي‌شود كه آن انگبين يا گز انگبين مي‌گويند و كويرنشينان براي برداشت آن با خيس كردن دستشان اين محصول را جمع‌آوري مي‌كنند كه كار مشكلي است و دختران كوير با بستن يك كاسه به جلوي گردنشان از صبح تا شب نمي‌توانند بيش از حدود يكصد گرم انگبين جمع‌آوري كنند. در خوانسار از گون، انگبين را راحت تر مي‌گيرند به طوري كه با پهن كردن پارچه در زير گياه و تكان دادن آن انگبين را جمع آوري مي كنند كه از آن براي توليد شيريني و گز استفاده مي‌شود. اگر به گياه گز آب كافي برسد، به آن آب خورده مي‌گويند كه محصول آن شيرين نيست. گياه گز بايد سختي تشنگي را تاب بياورد تا محصول آن انگبين شيرين باشد. گياه كنار نيز كه برگ آن سدر ناميده مي‌شود، به همين ترتيب است. به عبارت ديگر، اين گياه در سال‌هايي كه بارندگي زياد باشد خوب رشد نمي‌كند و اين گياه نيز در تشنگي رشد مي‌كند.
   
   كاكتوس 
   كاكتوس از جمله گياهاني است كه در طبيعت براي خودش آب ذخيره مي‌كند به طوري كه كاكتوس‌ها در بعضي از نقاط جهان آب بسيار زيادي در خود ذخيره مي‌كنند و در ايرانشهر واقع در منطقه خشك جنوب شرقي ايران، نوع كوچكتري از اين كاكتوس‌ها مي‌رويد.
   كويرهاي مركزي ايران همه شور هستند، اما در بعضي مناطق آن كه به سياه كوير مشهوراست به صورت لكه‌هايي تيره‌رنگ است كه زمستان‌ها به صورت باتلاق درمي‌آيد. باتلاق‌هاي قليايي را به ديگي از شله زرد و يا ژله سفت مشابه است كه اگر انسان در داخل آن بيافتد در آن فرو مي‌رود و اين مايع غليظ پس از فروبردن انسان، دوباره بسته مي‌شود. 
  

جدول گياهان کويري
نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |
  ریگ درمانی در بلندترین تپه‌های شنی دنیا

 

 

                                        روابط عمومی شبکه مرکز بهداشت ریگان 

                                                         بسمه تعالی 

به گزارش روابط عمومی شبکه مرکز بهداشت ریگان مرتفع ترین تپه‌های شنی دنیا میزبان بیمارانی است که برای درمان دردهای مفصلی خود به شن‌های کویرریگان پناه می‌برند و این درحالی است که شرایط توریست درمانی در این منطقه مهیا شده و مردم ریگان امسال نیز در انتظار مهمانان نوروزی هستند.

 

رواج شن درمانی در ریگان- تپه های ریگان ۷۵ متر ارتفاع دارند،یکی از مناظر بدیع و چشم اندازهای طبیعی شهرستان ریگان تپه های شنی در مجاورت است که در روستای علی آباد پشت ریگ با ارتفاع ۷۵ متر وعرض پنج کیلومتر بازدیدکنندگان زیادی را به خود جذب می کند.نکته قابل توجه در خصوص این تپه ها خاصیت درمانی تپه های شنی ریگان است بطوریکه بسیاری از گردشگران از استانهای مجاور کرمان برای درمان بیماریهای خود به این تپه ها پناه می آورند و گرمای این تپه های را نسبت به آب گرمهای مختلف ارجح می دانند.گردشگران با حضور در این تپه ها و با کندن چاله و خوابیدن در میان شنها به تدریج گرمای شنهای کویر را جذب بدن خود می کنند.

 

 

 

 

نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |

ریگ درمانی را امتحان کنید

- همشهری آنلاین: - به مناسبت سال نو ریگ درمانی و شترسواری در بلندترین تپه های شنی دنیا در شهرستان ریگان آغاز شد. - فرماندار ریگان در گفت وگو با خبرنگار فارس در این شهرستان با اشاره به برنامه های نوروزی در ریگان اظهار داشت: به مناسبت سال نو ریگ درمانی و شتر سواری در بلندترین تپه های شنی دنیا در شهرستان ریگان آغاز شد. محمد برزنگ خاطرنشان کرد: با آغاز فصل بهار و آب و هوایی معتدل در شهرستان ریگان همه ساله ریگ درمانی در بلندترین تپه های شنی دنیا انجام می شود ..

نوشته شده توسط کرباسی ها در یکشنبه پانزدهم اسفند ۱۳۹۵ |
 
مطالب جدیدتر
مطالب قدیمی‌تر